Οι υπολογισμοί του Pirandello

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μου πρέπει να βρισκόμαστε ακριβώς στο Ναδίρ είπε ο Pirandello και κατέβασε τον εξάντα. Μπήξε εδώ τη σημαία, ακριβώς εδώ που έχω το πόδι μου. Έκανα όπως μου είπε. Αλλά αμέσως μετά διαπίστωσε ότι η πυξίδα δεν δούλευε.

Ο Φιντέλ, ο κομαντάντε, το μαύρο φίδι κι ο Pirandello

Τώρα που πέθανε ο Φιντέλ με ξανάπιασαν τα αναχρονιστικά μου κι άρχισα να γράφω πάλι για τον κομαντάντε είπα. Αλλά είσαι από χέρι γελοίος όταν επικαλείσαι πια τέτοια πράγματα και το σταμάτησα, δεν έχει νόημα. Εγώ νομίζω πως πρέπει να δώσουμε έναν χαρακτήρα παλιγγενεσίας είπε ο Pirandello και να βάλουμε γύρω - γύρω πορτρέτα ηρώων, να επαναφέρουμε το θρήσκευμα στις ταυτότητες, την πρωινή προσευχή, το πηλίκιο και τις ποδιές στο σχολείο και να θεσπίσουμε και κάποιο είδος διακριτικού, τύπου κουκουβάγια για παράδειγμα. Μήπως να κάνουμε και την τηλεόραση ασπρόμαυρη και να παίζει 6 με 12; Μην το γελάς είπε ο Pirandello, τώρα που θα γυρίσουμε στην ακροδεξιά πρέπει να δείχνουμε κι εμείς Πατρίς - Θρησκεία - Οικογένεια, αλλιώς… μαύρο φίδι που μας έφαγε.

Τα προγνωστικά του Pirandello

Ο καιρός θα χαλάσει μετά. Κι ύστερα θα ξαναφτιάξει.

Το φαστ τρακ κι ο Pirandello

Είπα να γράψω κάτι μπαμ μπαμ είπε ο Pirandello.

Ο προσανατολισμός κι ο Pirandello

Ο ήλιος βγαίνει από αριστερά. Τα άλλα, τα από ανατολικοδυτικά και τέτοια δεν τα καταλαβαίνω.

Ο Προυντόν, το ΕΣΠΑ, οι καλλιέργειες ιδεών κι ο Pirandello

Νομίζω ότι αυτό που κάνουμε τώρα είναι μια κουταμάρα είπα. Να καθόμαστε και να μετράμε ένα οικόπεδο που δεν είναι καν δικό μας; Δεν έχεις διαβάσει Προυντόν; Έχω. Το περί ιδιοκτησίας. Και το άλλο. Άρα ξέρεις. Μα δεν υπάρχει κοινοκτημοσύνη, αυτά όλα είναι όλα ανέφικτα πράγματα. Ανέφικτος ο Προυντόν; Μ’ απελπίζεις. Τέλος πάντων του είπα, τι θέλεις να μετρήσουμε; Δεν θέλω τίποτα, μ’ απογοήτευσες. Μην γίνεσαι ανεδαφικός. Ανεδαφικός επειδή ονειρεύομαι; Επειδή αυτά που σκέφτεσαι δεν γίνονται. Αυτή είναι μια κλειστή σκέψη. Αν απορρίπτεις εξ αρχής την πιθανότητα να λύσεις ένα πρόβλημα δεν θα το λύσεις ποτέ. Μα κανένας που έχει κάτι δεν θέλει να το μοιραστεί, δεν γίνονται αυτά τα πράγματα. Πες ότι αυτό το χωράφι είναι δικό σου και δεν το κάνεις τίποτα. Δεν είναι καλύτερο να το δώσεις σε μένα που θέλω να το κάνω κάτι; Εννοείς να στο νοικιάσω. Όχι, να μου το παραχωρήσεις να κάνω μια δραστηριότητα. Μετά θα είσαι μέτοχος. Ξέρεις εσύ καμιά εταιρεία ν’ αποδίδει μερίσματα στους μετόχους; Εδώ τόσοι άνθρωποι που είχαν επενδύσει στις Τράπεζες χάσανε τα λεφτά τους… και τέλος πάντων, τι είδους δραστηριότητα θα είναι αυτή; Σαλιγκάρια; Δεν ξέρω, δεν είμαι επιχειρηματίας. Τότε… αφού δεν ξέρεις τι θέλεις να το κάνεις γιατί το μετράμε; Κάνουμε υποθέσεις λόγου, δεν είδες πόσα πράγματα είπαμε; Μπορούσαμε όλα αυτά να τα πούμε και στο σπίτι. Ναι παραδέχθηκε ο Pirandello. Θα μπορούσαμε. Όπως θα μπορούσαμε να χαρτογραφήσουμε όλη αυτή την περιοχή που είναι ανεκμετάλλευτη και να προτείνουμε στους ιδιοκτήτες της ένα σχέδιο… να κάνουμε για παράδειγμα έναν συνεταιρισμό. Γεωργικά προϊόντα; Έχει γεμίσει ο τόπος. Θα μπορούσαμε να κάνουμε καλλιέργειες ιδεών. Και πώς δηλαδή το φαντάζεσαι αυτό; Με εκθέματα. Τόσους καλλιτέχνες ξέρεις. Δεν θα θέλανε να κάνουν μια έκθεση περιβάλλοντος; Τι έκθεση περιβάλλοντος; Να, ένα χωράφι με μεταλλικές μαργαρίτες. Ένα άλλο με ντάνες από βαρέλια, ένα τρίτο με άλογα που βόσκουν… να κάνουν χρήση της γης και να αναβαθμίσουν αυτούς τους ακαλλιέργητους σκουπιδότοπους σε ανοιχτά μουσεία. Θα μπορούσαμε να πάρουμε μέχρι και επιχορήγηση απ’ το ΕΣΠΑ.

Η Γεωμετρία κι ο Pirandello

Ο Pirandello μου είπε σήμερα ότι είμαι επίπεδου επιπέδου και όπως ήταν φυσικό παρεξηγήθηκα στην αρχή. Μετά όμως που μου το εξήγησε συμπέρανα πως μάλλον έχει δίκιο, δεν έχω προοπτική

Η Γερμανία, το 50% κι ο pirandello

Αυτός ο Σόϊμπλε πρέπει να είναι πολύ ευχάριστος τύπος είπε ο Pirandello. Ας μην μιλάμε για πολιτικά, λέμε συνέχεια τα ίδια, βλέπεις τίποτα να διορθώνεται; Δεν ξέρω είπε ο Pirandello, προσπαθώ να σκεφτώ κάτι που θα μας έβγαζε απ’ τη δύσκολη θέση. Σαν τι δηλαδή; Για παράδειγμα, γιατί δεν προτείνουμε στην Γερμανία ν’ αναλάβει την κηδεμονία μας; Αυτό δεν κάνει το μνημόνιο; Αυτό κάνει αλλά βλέπεις, μνημόνιο ξεμνημόνιο έχουμε πρόβλημα. Ενώ αν υπογράφαμε ένα χαρτί… Τι χαρτί; Να την κάνουμε συνεταίρο και να παίρνει αυτή το 50% αντί να τα δίνουμε αορίστως στις αγορές… Τι 50%; Είσαι τρελός; Να βρε παιδί μου, μην είσαι στενόμυαλος, ένα χαρτί που θα λέει ότι θα συνεταιριστούμε με τη Γερμανία τα επόμενα πενήντα χρόνια, θα μας χάλαγε; Δηλαδή δεν φτάνουν αυτά που επιβάλει το μνημόνιο να τη βάλουμε και συνεταίρο; Και τι θα μας έδινε; Να, η Γερμανία ξέρει να βγάζει λεφτά ενώ εμείς δεν ξέρουμε. Εμείς έχουμε τουρισμό ενώ εκείνη δεν έχει αλλά έχει βιομηχανίες, να τις κάνει εδώ που έχουμε δέκα εκατομμύρια ανέργους που κάθονται. Και να παίρνει το 50% της επένδυσης. Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα. Το ξέρω είπε ο Pirandello, λέμε και καμιά μαλακία να περνάει η ώρα.

Οι αντισυμβατικές παραγωγές κι ο Pirandello

Να, εδώ λέει για οργανωμένες εκδρομές, βαπτίσεις, περιηγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους… νομίζω ότι μας κάνει. Θέλω κάτι ειδικότερο είπε ο Pirandello. Δώσε μου τότε κάποιες λέξεις κλειδιά, να βάλω ας πούμε τέχνη, 21ος αιώνας, θέατρο; Βάλε αντισυμβατικές παραγωγές. Τι πάει να πει αυτό; Ποιος θα ψάξει για αντισυμβατικές παραγωγές; Θέλω κάποιο συγκεκριμένο κοινό, δεν θέλω να το κάνω περατσάδα. Ορίστε είπα, εδώ λέει ότι βρέθηκαν περίπου 4.850 αποτελέσματα για αντισυμβατικές παραγωγές, Ομάδα Ραφή: Η «Αλτσίνα» είναι ο μύθος της Κίρκης που συνεχίζει να ... παραγωγές, για αντισυμβατικές συζεύξεις τεχνών με πυρήνα το ... Στέγη καλεί Θέατρο Τέχνης Μόσχας και άλλο ένα που λέει ότι με μια από τις πιο αντισυμβατικές παραγωγές του: τους οργισμένους, μεταμοντέρνους, πολιτικά ρηξικέλευθους, ακατάλληλους για ανηλίκους ... Τι είναι όλα αυτά; Αποτελέσματα. Τώρα κατάλαβα γιατί δεν ήρθε κανείς είπε ο Pirandello κοιτάζοντας τις άδειες καρέκλες. Σου είπα ότι έπρεπε να το κάνουμε σαν εκδήλωση, έχει ειδική κατηγορία για εκδηλώσεις, πού και πότε γίνεται κάτι, πώς να κλείσουν εισιτήριο, ποιοι παίζουν, τα πάντα. Μα από πότε το πειραματικό θέατρο έγινε εκδήλωση; Αυτό έχει είπα. Κάποτε αυτά τα πράγματα συζητιόνταν στόμα με στόμα είπε ο Pirandello, δεν χρειαζόταν τίποτα. Τώρα γίνονται χιλιάδες παρόμοια πράγματα και έχουμε το ιντερνέτ, πρέπει να συμπορευόμαστε με το μέσο. Εντάξει είπε. Βάλε πάνω - πάνω τον τίτλο. Τι τίτλο να βάλω; Αφού δεν αποφασίσαμε. Μέλλουσα παράσταση απολεσθέντος αντικειμένου είπε ο Pirandello. Μα αυτό δεν λέει τίποτα, τι πάει να πει μέλλουσα παράσταση απολεσθέντος αντικειμένου; Ακριβολογώ νομίζω. Είναι ένα έργο εκ του μηδενός, χωρίς αντικείμενο, πώς θες να το βγάλω; Τι πραγματεύεται; Την απώλεια ίσως, πώς διαχειρίζεσαι την κενότητα, την έλλειψη στόχου, και πώς εκ του μηδενός μπορείς ν’ ανακαλύψεις το ένα, το δύο και το τρία… αυτά φτάνουν. Είναι δηλαδή ένα αριθμητικό πρόβλημα; Είναι μια εισήγηση, δεν είναι πρόβλημα. Ωραία. Ποιοι παίζουν; Οι παρόντες. Θα χρειαστώ και μια σύνοψη. Δύο πρόσωπα προσπαθούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους αποκαλύπτοντας μέσα από ατέρμονους συλλογισμούς έναν κοινό τόπο που δεν είναι άλλος απ’ τον χρόνο. Αυτό που τους ήταν άγνωστο χθες, αύριο θα τους είναι γνωστό και πάνω σ’ αυτή την κοινή εμπειρία θα μπορέσουν να οικοδομήσουν τη σχέση τους. Τώρα το σκέφτηκες αυτό; Φυσικά. Δεν είναι κακό. Θέλει να πει ότι όλα προκύπτουν όταν τους δώσεις μια ευκαιρία. Προϋποθέτει ωστόσο μια διαθεσιμότητα. Βέβαια. Εκεί ακριβώς εντοπίζεται και το πρόβλημα, οι άνθρωποι δεν είναι πια διαθέσιμοι. Αυτή είναι η απώλεια; Μπορεί να είναι και οι άλλοι. Το αντισυμβατικές παραγωγές μου ταιριάζει καλύτερα απ’ το μέλλουσα παράσταση είπα. Ωραία, βάλε αυτό συμφώνησε ο Pirandello, το θέατρο είναι ζωντανός οργανισμός. Έτσι, από κοινού, επιλέξαμε και τον τίτλο. Ο Pirandello όμως στη συνέχεια προφασίστηκε πονοκέφαλο κι όλα τα άλλα παραμένουν σ’ εκκρεμότητα.

Οι υπόνοιες, η σοβαροφάνεια κι ο Pirandello

Έβλεπα μια ταινία με τον Χάρισον Φορντ πριν που έκανε κάτι τανζανιές αξιοθαύμαστες για την ηλικία του. Μετά σκέφτηκα πως αν μου ’διναν και μένα τόσα λεφτά θα κρεμιόμουν ευχαρίστως με μεσινέζα πάνω απ’ το Γκραν Κάνυον… Στα λόγια είναι όλα εύκολα είπε ο Pirandello, εσύ δεν βγαίνεις καν απ’ το σπίτι σου. Αυτό είναι αλήθεια και δεν είπα τίποτα. Μετά για να τον πικάρω του αντέτεινα πως κάποιοι μέσες - άκρες μου άφησαν να εννοηθεί ότι όλα όσα γράφει εδώ είναι γραμμένα στο πόδι. Παρ’ όλα αυτά δεν φάνηκε να του καίγεται καρφί. Δεν σε νοιάζει τι λένε οι άλλοι; Όχι μου είπε. Άλλωστε μπορεί να έχουν και κάποιο δίκιο. Δεν θα υπερασπιστείς δηλαδή το έργο σου; Κατ’ αρχάς αυτά τα γράφεις εσύ μου είπε, εγώ παρίσταμαι. Και δεύτερον δεν πρόκειται για ιντερνετικά μονόπρακτα όπως τα αποκάλεσες αλλά για ένα είδος χρονογραφήματος που είναι πότε εξυπνακίστικο, πότε πικρό και πότε ένα σωρό άλλα πράγματα. Έχει όμως μια θεατρική συγγένεια, δεν έχει; Μακρινή. Εντάξει δεν θα τσακωθούμε τώρα για τον βαθμό, είναι γραμμένα πάνω σ’ αυτόν τον άξονα, αυτό δεν μπορείς να το αρνηθείς. Δεν το αρνιέμαι, το χρονογράφημα όμως είναι γραμμένο στο πόδι, αναγκαστικά. Εκτός κι αν έχει κάποιος ταλέντο να γράφει κάθε μέρα αριστουργήματα. Δηλαδή παίρνεις το μέρος των άλλων. Όχι είπε ο Pirandello. Γιατί απ’ την άλλη μπορείς να πεις πως η σοβαροφάνεια σκότωσε τη γάτα και να τους βάλεις όλους στη θέση τους.

Το "κενό" του Pirandello

Δεν ξέρω τι να υποθέσω είπε ο Pirandello, σ’ ευχαριστεί; Είναι ρουτίνα. Σαν να πλέκεις. Δεν αισθάνεσαι τίποτα; Αισθάνομαι κούραση. Και που και που βγαίνει κάτι που δεν το περίμενες, εκεί είναι νομίζω το μυστικό, σ’ αυτό το αναπάντεχο, σ’ αυτό το κάτι που συμβαίνει όταν δεν το περιμένεις. Πόσο τακτικά γίνεται αυτό; Κάθε δεκαπέντε. Μα τι είδους ερώτηση είναι τώρα αυτή; Θα πρέπει να έχει κάποια συχνότητα. Εμφανίζεται. Αραιά και που. Κι όλον τον υπόλοιπο καιρό εσύ περιμένεις αυτή τη στιγμή; Την προετοιμάζω, δεν έρχεται μόνη της, αν δεν δουλεύεις δεν έρχεται. Εμένα θα με τρέλαινε αυτή η αναμονή. Είναι καλύτερη απ’ το τίποτα. Το καταλαβαίνω αυτό είπε ο Pirandello και σηκώθηκε για να φύγει. Μέχρι που θα πάει αυτό το πράγμα; Δεν έχει όριο. Ξεκινάει από ένα σημείο κι επεκτείνεται. Αλλά φαντάζομαι πως θα το διακόψω εκεί είπα κι έδειξα πίσω του, μέχρι εκεί που είχα σκοπό να φτάσει η κατασκευή. Και θα είναι χάρτινο όλο αυτό; Εντυπωσιακό. Όχι και τόσο, έχω ξανακάνει παρόμοια πράγματα. Και τι είναι ακριβώς; Νομίζω το παρόν είπα. Που μετουσιώνεται σε παρελθόν. Η ματαιότης είπε ο Pirandello. Κατένευσα και τον πήγα μέχρι την πόρτα. Μετά γύρισα πάλι σε ’κείνο που έφτιαχνα. Η απουσία του ήταν τόσο έκδηλη που αναγκάστηκα να κάνω ένα κενό στη σύνθεση για να συνεχίσω.

Οι συναστρίες κι ο pirandello

τι κοιτάς τον ρώτησα. Τη συναστρία είπε ο Pirandello και μου ’δειξε τον ουρανό που ήταν θολός, η νύχτα των κρυστάλλων,, η πτώση του τείχους του Βερολίνου κι η εκλογή Τραμπ έγιναν την ίδια μέρα. Ένα παρά ένα το πάει; Δεν ξέρω, μπορεί όλα αυτά να ’ναι δεισιδαιμονίες. Να είναι τυχαίο. Μια μέρα θυμάμαι είπα, τότε που έχασε η Μελίνα τη δημαρχία, άδειασε το περίπτερο, εξαφανίστηκαν άπαντες… εν ριπή οφθαλμού. Ότι γίνεται δηλαδή με την Χίλαρι. Δεν ξέρω αν ο κόσμος γίνει ακόμα χειρότερος με τον Τραμπ ή αν θα γινόταν καλύτερος με την άλλη είπε ο pirandello. Και μπορεί να λέει ό,τι θέλει ο Τζον Ντον για το για ποιον χτυπάει η καμπάνα αλλά όχι πια άλλα δάκρυα για την Κλίντον, αρκετά μ’ αυτή τη θεωρητικολογία της δημοκρατίας και την αριστεροδεξιά μας, ας ξεστραβωθούμε εδώ με τα δικά μας που δεν ξέρουμε να χωρίσουμε δυο γαϊδάρων άχυρα, που άλλο ψηφίζεις κι άλλο βγαίνει και βλέπουμε.

Ο Τραμπ, το χρονικό συνεχές κι ο Pirandello

Να μου λες την ώρα είπε ο Pirandello. Έτσι θα έχουμε ένα σταθερό σημείο. Γιατί δεν θες ν’ ανάψουμε τον φακό; Αφού έχουμε. Όχι, όχι, μόνον την ώρα, τι ώρα είναι; Δεν έχω ρολόι. Δεν έχει σημασία, υπέθεσε. Είναι 10 το βράδυ. Σίγουρα δεν είναι 10 και 5; Σίγουρα 10. Τώρα είναι 10 και 1. Να μ’ ενημερώνεις. Μπορείς να μου πεις τι κάνουμε σε παρακαλώ; Κύκλους. Μπορεί και κύκλους σπουδών. Και τι λες ότι σπουδάζουμε; Τι ώρα είναι; 10 και 3. Τι σπουδάζουμε; Τον χρόνο υποθέτω. Και τι θα βγει μ’ αυτό; Εσύ δεν είπες ότι η άσκηση κάνει καλό; Ναι. Δεν εννοούσα μέσα στη νύχτα. Σημασία έχει ο χρόνος, όχι η νύχτα. Τι σημασία έχει δηλαδή; Δεν τριγυρίζουμε άσκοπα; Τώρα είναι 10 και 5; Ναι. Τι σημασία έχει; Η ώρα; Ο χρόνος. Στο σύνολό του, τι νόημα έχει; Ξέρουμε ότι οδεύουμε κάπου, έχουμε μια κατεύθυνση. Μέσα σ’ αυτό το χάος εμείς έχουμε μια κατεύθυνση. Είναι επίτευγμα τώρα αυτό; Τι ώρα είναι; 10 κι 7 υποθέτω. Δεν είσαι σίγουρος; Είμαι σίγουρος. Τότε πηγαίνουμε προς τη σωστή κατεύθυνση. Από πού προκύπτει αυτό; Ο χρόνος είναι μια σταθερά. Όταν κινείται σωστά η γη κινείται επίσης κι εμείς δεν παρεκκλίνουμε της πορείας μας. Εγώ νομίζω ότι κατεβαίνουμε την πλαγιά. Αυτή είναι ανωμαλία του εδάφους, δεν είναι του χρόνου. Απομακρυνόμαστε και θα χαθούμε. Ξέρεις τι ώρα είναι; 10 και 10. Αφού ξέρεις την ώρα δεν θα χαθούμε, απομακρυνθήκαμε μόνο 10 λεπτά. Αυτό δεν λέει προς τα πού είναι το σπίτι. Θα προσανατολιστούμε αργότερα με τα αστέρια. Έχει σύννεφα, δεν φαίνονται. Δεν θα χαθούμε, έχε μου εμπιστοσύνη. Εμπιστοσύνη για ποιο πράγμα; Για την πορεία μας. Τι ώρα είναι; 10 και 12 ακριβώς. Πώς ξέρεις ότι είναι ακριβώς και όχι παρά 4 δευτερόλεπτα. Τώρα είναι 10 και 12 και 15 δευτερόλεπτα. Δεν γίνεται να είσαι τόσο ακριβής, δεν έχεις ρολόι. Τότε είμαστε σε λάθος κατεύθυνση απ’ την αρχή. Όχι, σε πιστεύω. Είμαστε στην σωστή κατεύθυνση. Δεν κάνουμε κύκλους Πιθανόν να κάνουμε και κύκλους, τα σχήματα δεν έχουν σημασία, είναι εναλλακτικά. Το θέμα είναι να βρισκόμαστε συνέχεια σε κίνηση. Δεν είναι να ξέρουμε την ώρα; Φυσικά, αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα. Είναι 10 και τέταρτο ακριβώς. Ευχαριστώ, με διευκολύνεις. Τώρα είναι 10 και 15 και 30 δευτερόλεπτα. Και 31. Και 32… Βλέπεις τη σχέση του χρόνου με την πορεία; Όχι. Πώς να στο πω; Με δικά σου λόγια. Να, δες το θέμα του Τραμπ. Τι σχέση έχει τώρα ο Τραμπ; Το δίλλημα ποιος είναι καλύτερος, ξέρουμε; Όχι, που να ξέρουμε; Δεν βγήκε ακόμα. Αυτό εννοώ, ο χρόνος θα δείξει. Τι ώρα είναι; 10 και 18. Ενώ πριν ήταν 10 και 15 και 35 δευτερόλεπτα. Τι πάει να πει αυτό; Ότι ο χρόνος κινείται συνέχεια. Ο κόσμος, τα αστέρια, όλα κινούνται συνέχεια. Συνέχεια γίνεται το ένα… το άλλο, συνέχεια κάποιοι φτιάχνουν κάτι και κάποιοι άλλοι πάλι συνέχεια το γκρεμίζουν, συνέχεια βρέχει και σταματάει, συνέχεια έχουμε άνοιξη φθινόπωρο και χειμώνα, συνέχεια γεννιόμαστε και πεθαίνουμε, συνέχεια, συνέχεια, συνέχεια… Δηλαδή η ώρα είναι ένας προσδιορισμός. Ακριβώς. Όταν ξέρεις την ώρα ξέρεις ότι είσαι στον σωστό δρόμο. Ότι είσαι ένα αιμοσφαίριο σ’ ένα κυκλοφορικό, ότι είσαι μέρος ενός συστήματος. Τι ώρα είναι; 10 και 20… νομίζω. Τι πάει να πει νομίζω; Ο χρόνος δεν έχει νομίζω, είναι τόσο και τόσο, είναι μέτρο. Έχεις δίκιο. Είναι 10 και 22 ακριβώς. Και 40 δευτερόλεπτα. Είδες; Τι να δω; Ο χρόνος είναι στη φύση μας. Αυτός είναι ο δημόσιος δρόμος είπα. Αν πάμε από δω σε 5 λεπτά θα ’μαστε πίσω. Είδες που δεν χαθήκαμε; Αυτό τι αποδεικνύει; Τίποτα. Μια συνέχεια. Τι συνέχεια; Το χρονικό συνεχές ανόητε, τίποτα δεν καταλαβαίνεις;

Η press conference κι ο Pirandello

Έχει πολύ κόσμο είπα ρίχνοντας μια ματιά απ’ τις κουίντες. Βλέπεις κανέναν γνωστό; Όχι. Εκτός απ’ τους δικούς μας που κάθονται όλοι στην πρώτη σειρά δεν βλέπω κάποιον. Καλά, δεν πειράζει είπε ο Pirandello και κοιτάχτηκε στο καθρεφτάκι που έχει στον τοίχο. Πώς είμαι; Μια χαρά του είπα, λίγο χλωμός αλλά θα είναι απ’ το κρύο, εμένα πάγωσαν τα χέρια μου. Είσαι έτοιμος; Χτύπησε το κουδούνι πρόσταξε. Έκανα όπως μου είπε, το χτύπησα αλλά απ’ έξω δυνάμωσε η οχλαγωγία. Ο Pirandello μέτρησε μέχρι το εκατό και μου είπε πάλι για το κουδούνι. Έτριψε ύστερα τα χέρια του να ζεσταθούν. Κάνουν σαν άγρια θηρία του είπα, θα σε κατασπαράξουν. Δεν ξέρουν με ποιον έχουν να κάνουν είπε εκείνος και μου υπέδειξε πάλι το κουδούνι. Ύστερα τράβηξε τη κουρτίνα που μας χώριζε απ’ το ακροατήριο και βγήκε στα φώτα. Από κάτω ακουγόταν κάτι σαν βρυχηθμός τέρατος κι έπιασα τον εαυτό μου να προσεύχεται. Κυρίες και κύριοι ακούστηκε εκείνος στα μεγάφωνα, ησυχία παρακαλώ. Οι κυρίες και οι κύριοι που ήταν το τέρας μαζεύτηκαν λίγο, τώρα ακούγονταν σαν να σέρνονταν στο πάτωμα. Διέκρινα νομίζω και κάτι γελάκια απ’ το βάθος. Μετά σιγά - σιγά έπαψαν. Στο βήμα ο Pirandello ξεφύλλιζε τα χαρτιά του και δεν έλεγε τίποτα. Τώρα του ψιθύρισα, τώρα που ησύχασαν. Ένα δύο, ένα δύο είπε ο Pirandello και χτύπησε με το δάκτυλο το μικρόφωνο, ακούγομαι; Άμια σε έω ακούστηκε από κάτω, άμια σε έω. Άρα ακούγομαι, αυτό θέλετε να πείτε είπε ο Pirandello. Άμια σε έω επανέλαβε η φωνή. Ωραία είπε ο Pirandello, ας αρχίσουμε. Σας ευχαρίστησα που ήρθατε νομίζω. Αν όχι το κάνω τώρα. Άγκα ντα νταντά είπε μια άλλη φωνή. Οντιντού. Οντιντού, οντιντού, οντιντού φώναξαν πολλές φωνές μαζί. Το θέμα μας είναι η αντικειμενικότητα της τέχνης και πόσο συμβατή είναι με τον σημερινό κόσμο. Αν είναι συμβατή. Θα το εξετάσουμε. Αμπιταμπίμπι φώναξε μια αγριοφωνάρα απ’ το πλήθος. Τερστ του φτου. Είχα σοκαριστεί. Εκείνος παρέμεινε παρ’ όλα αυτά ψύχραιμος ενώ ταυτόχρονα μου έκανε νόημα να δείξω την πρώτη διαφάνεια. Ναι, αμπιταμπίμπι, πολύ σωστά είπε μικροφωνίζοντας λίγο στα ηχεία, δείχνοντας ταυτόχρονα πίσω του την προβολή, αυτό εδώ υποτίθεται πως είναι το κλασικό δείγμα του ανθρωπίνου γένους και πρόκειται όπως βλέπετε για τις μορφές τεσσάρων προέδρων των Η.Π.Α., ύψους 18 μέτρων, τις οποίες σκάλισε σε μια γρανιτένια πλαγιά του όρους Ράσμορ ο γλύπτης Gutzon Borglum. Το έργο αποπεράτωσε ο γιος του Λίνκολν. Οι τέσσερις πρόεδροι είναι, από αριστερά προς τα δεξιά: ο Τζωρτζ Ουάσινγκτον, ο Τόμας Τζέφερσον, ο Θεόδωρος Ρούζβελτ και ο Αβραάμ Λίνκολν. Ακολούθησε ένα γενικευμένο σούσουρο και κάποιοι σηκώθηκαν απ’ τις θέσεις τους κι άρχισαν να πηγαίνουν πάνω - κάτω στον διάδρομο και να παροτρύνουν τους άλλους να ξεσηκωθούν. Κάποιοι πιο θερμόαιμοι είχαν σηκώσει ήδη τις γροθιές τους και αλάλαζαν: Κάρντα, κάρντα, αμπιταμπίμπι, τερστ του φτου. Έχω την εντύπωση ότι λέξεις όπως πρόεδρος, υπουργός ή πρωθυπουργός είναι κάτι σαν τίτλοι τιμής κι όχι μόνον προσδιορισμός θέσης σε μια αοριστία είπε ο Pirandello κοιτάζοντας το κοινό του κατάματα. Γι’ αυτό όταν αναφέρεται κάποιος στον ανάλογο του προσδίδει νομίζω και κάποια τιμή. Κι ο νοών νοείτω. Νταρέμπα ντασά, νταρέμπα ντασά τέμπιο μπαμπά νταμπαντί είπε κάποιος κι ακούστηκε κάτι σαν γιουχάισμα απ’ τους υπολοίπους. Το ίδιο θα έπρεπε να ισχύει και για άλλες ιδιότητες επαγγελματιών, όπως επί παραδείγματι καλλιτέχνης ή συγγραφέας συνέχισε ατάραχος ο Pirandello, καλό θα ήταν η προσφώνηση να σήμαινε και αποδοχή και να μην ήταν συνειρμική ή αυτονόητη. Αυτό που ακούστηκε από κάτω ήταν τώρα σαν απαύγασμα διαμαρτυρίας, ένα συνονθύλευμα από ακατανόητες εκφράσεις σαν τις παραπάνω που προοιώνιζαν πανδαιμόνιο. Αλλά ο Pirandello περιέργως παρέμενε ψύχραιμος. Θα μας λυντσάρουν του φώναξα απ’ τα παρασκήνια, κατέβα από κει. Εκείνος όμως τα είχε στυλώσει και δεν έφευγε. Τη δεύτερη διαφάνεια μου φώναξε, γρήγορα. Πάτησα το κουμπί κι ο προτζέκτορας πέταξε στον τοίχο πίσω του μια σκηνή απ’ τον πλανήτη των πιθήκων. Το πλήθος ξέσπασε σε χειροκροτήματα. Πώς διάβολο κατάφερες να αντιστρέψεις το κλίμα τον ρώτησα ύστερα που τρώγαμε όρθιοι σ’ ένα βρώμικο της συμφοράς, τη μια στιγμή ήθελαν να μας λιντσάρουν και την άλλη ήταν αρνάκια. Το θέμα είναι να τους καλοπιάσεις με κάποιο τρόπο είπε ο Pirandello. Και δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο απ’ το να τους πεις ότι σέβεσαι την οικογένεια.

Ο ρόλος της Μαγκνταλένας κι ο Pirandello

Σε μια σύσκεψη που κάναμε περί ανανέωσης προφίλ, μεταξύ άλλων πέταξα την ιδέα ν’ αλλάξουμε σκηνικό και να πάμε για παράδειγμα στη θάλασσα. Αλλιώς τόνισα, δεν πάνε καλά τα πράγματα. Δεν είσαι καλά διαφώνησε ο Pirandello, ξέρεις ότι δεν μπορώ την άμμο στα παπούτσια μου, τη βάζεις μετά μέσα και τρίζει όλο το σπίτι. Να πάμε τότε σε κανένα μπαράκι; Ξέρεις πολύ καλά ότι δεν πίνω. Κι από πού προκύπτει ότι δεν πάμε καλά; Απ’ τις δημοσκοπήσεις. Και σκέψου εσύ κάτι τότε του είπα γιατί γράφω συνέχεια τα ίδια και τα ίδια. Σκέφτομαι ότι χρειαζόμαστε μια κοπέλα να βάζει εδώ μέσα μια τάξη. Ναι έκανα κοιτάζοντας όλο αυτό το εργένικο χάος τριγύρω, μια γυναίκα χρειάζεται. Αυτό βέβαια θα σου κοστίσει είπε ο Pirandello. Τι εννοείς; Εγώ θα την πληρώνω; Εγώ θα την πληρώνω. Εσένα θα σου κοστίσει σαν ρόλος… θα ’ναι μικρότερος. Δεν με νοιάζει είπα. Αν είναι καλή κοπέλα. Τι θα ’λεγες για τη Μαγκνταλένα; Δεν ξέρω αν προλαβαίνει, να τη ρωτήσω. Κάποιες ώρες είπε, όχι ολικής απασχόλησης. Γιατί τέτοια διάκριση; Εγώ γιατί τρέχω όλη μέρα; Εσύ τρέχεις γιατί έχεις φιλοδοξίες. Όλοι οι άνθρωποι έχουν φιλοδοξίες. Και νομίζω ότι μου τέλειωσαν. Αυτά είναι σκαμπανεβάσματα, σε λίγο καιρό θ’ αναρρώσεις και θα ξανάχεις. Δεν είμαι άρρωστος παραπονέθηκα, πραγματιστής είμαι. Τέλος πάντων έκανε ο Pirandello, ρώτησε τη Μαγκνταλένα να δεις αν θέλει. Και πες της ότι θα κάνει ότι και σε σένα, θα βγάζει τα σκυλιά βόλτα, θα φτιάχνει καφέδες, τέτοια. Να της πω ότι θα ’ναι οδηγός σκηνής καλύτερα; Ό,τι θες πες της, ότι θα πρωταγωνιστεί, με τις γυναίκες πιάνουν αυτά. Γιατί δεν το λες εσύ; Δεν έχω το θάρρος. Εντάξει είπα. Κάτι άλλο; Ναι. Να της πεις ότι τη θέλω με ποδιά και σκουφάκι. Δεν νομίζω ότι θα δεχτεί, δεν είναι τέτοιος τύπος. Να της πεις τότε ότι είναι ρόλος, αυτό πάντα πιάνει. Κι αν δεν δεχτεί; Δεν έχει σημασία είπε ο Pirandello, εσύ θα κάνεις σαν να είναι εδώ. Σωστά είπα. Αυτή είναι η βασική μας αρχή άλλωστε.

Η συντόμευση, οι μπομπίνες και το “έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα”

Μπήκα ορεξάτος. Τι φτιάνς τον ρώτησα. Handmade things μου απάντησε, δεν κατάλαβε φαίνεται. Ρώτησα τι κάνεις επανέλαβα. Πράγματα με τα χέρια μου είπε ο Pirandello που κουβαλούσε εκείνη την ώρα ένα μεγάλο χαρτόκουτο με παλιές μπομπίνες μαγνητοφώνου, τι δεν καταλαβαίνεις; Κατασκευές; Κόλλησα μια πρίζα που έσπασε, άλλαξα φίλτρο στον απορροφητήρα, ψέκασα τα λουλούδια, έβρασα καφέ… καθημερινές ασχολίες. Α έκανα, εξού κι η συντόμευση. Και τι είναι αυτές οι μπομπίνες ρώτησα γιατί μ’ είχε δελεάσει το ζήτημα, θα κάνουμε ξανά ραδιόφωνο; Αδειάζω τον τόπο από άχρηστα πράγματα χριστιανέ μου είπε αγανακτισμένος κι απόθεσε το κιβώτιο, αντί να κάνεις ερωτήσεις δεν βάζεις ένα χεράκι; Αναγκαστικά δραστηριοποιήθηκα. Τα υπόλοιπα δεν θα σας ενδιαφέρουν, το παρακάτω όμως ήταν σε ’κείνες τις μπομπίνες. https://www.youtube.com/watch?v=D7G6Rtv_NuM Το βρήκα μάλιστα και για αγγλόφωνους. https://www.youtube.com/watch?v=7W31fFHS9Og

Η επιβίωση, η γραβάτα κι ο Pirandello

Ώρες - ώρες μ τρελαίνεις του είπα. Δεν καταλαβαίνω από πού αντλείς αυτή την αισιοδοξία και δεν σε παίρνει από κάτω. Τι πάει να πει δεν καταλαβαίνεις, όλους αυτούς τους επικήδειους κάθε τόσο δεν τους ακούς; Δηλαδή ν’ αρκούμεθα στο ότι δεν πεθάναμε ακόμα; Όχι αλλά πρέπει να είναι το πρώτο, τα άλλα εφόσον υπάρχει χρόνος υπάρχει και πιθανότητα ανάκαμψης ή και βελτιστοποίησης. Τότε είσαι ο μόνος που το πιστεύει. Δεν πιστεύω τίποτα. Ούτε ονειροβατώ. Αλλά πες πως είναι παιχνίδι κι ότι παίζουμε με φακές. Το ζήτημα είναι να μην σε πετάξουν έξω. Μα δεν ζει ο άνθρωπος χωρίς φαγητό. Ναι, έχει αποδειχθεί ότι δεν υπερβαίνει τις σαράντα μέρες, ύστερα πεθαίνει. Κι αυτό τώρα είναι αντίλογος; Παρατήρησε τα ζώα και θα καταλάβεις, υπάρχει μια σοφία στη στάση τους. Μα ο άνθρωπος δεν είναι ζώο. Ναι, η αλήθεια είναι ότι έχει μια - δυο ιδιότητες παραπάνω, ότι μιλάει ας πούμε. Κατά τα άλλα όμως τα ζώα υπερτερούν σε πάρα πολλά πράγματα, η όραση ας πούμε του γερακιού, η όσφρηση της αρκούδας… η ανάσα της φάλαινας… πολλά. Ο άνθρωπος υπερτερεί φαινομενικά επειδή βρήκε τρόπους να αυτοπροστατεύει τον εαυτό του, την ιδιοκτησία του. Δεν είναι τα ζώα το θέμα μας. Ξέρω ποιο είναι το θέμα μας. Απλώς πιστεύω ότι ο καθένας πρέπει ν θέτει τα όριά του, να προασπίζει τη διαβίωσή του και να μην κάθεται άπραγος μπροστά στα θηρία. Γιατί κάτι θ’ ανακαλύψει αν ψάξει. Τι; Λίρες; Όχι. Αλλά μπορεί ν’ ανακαλύψει τον πρωτόγονο μέσα του, να σκέφτεται με τον τρόπο που σκέφτεται το θηρίο. Κι αυτό θα ’ναι πρόοδος; Νομίζω ότι η πρόοδος ενίοτε είναι πλασματική είπε ο Pirandello. Αυτό που λέω εγώ θα ’ναι επιβίωση. Κι η επιβίωση είναι πανάρχαιο ζήτημα. Πώς νομίζεις ότι επιβίωσε ο άνθρωπος; Με τι γραβάτα;

Το Ιν και το Εγώ του Pirandello

Τα ΜΜΕ είναι η πεμπτουσία της πληροφορίας είπε ο pirandello. Μαθαίνεις διαρκώς τι γίνεται, απ’ τον καιρό μέχρι χρηματιστήριο, καλλιτεχνικά κουτσομπολιά, πολιτική, οικονομία… τα πάντα. Είσαι online με το δια βίου μάθησης. Προωθούν προσωπικότητες και μανικουλάρουν τις καταστάσεις. Και μαζί με τον βασιλικό… καταλαβαίνεις, το ’να χέρι νίβει τ’ άλλο. Είναι καλή μπίζνα αν καταφέρεις και χωθείς σε καλό μαγαζί. Αλλά πρέπει να το ’χεις και στο πετσί σου, να λες αερολογίες με περισπούδαστο ύφος, να μεγαλώνεις τον ρόλο σου, ν’ αγνοείς τον εξάψαλμο του κάθε τυχάρπαστου και να βλέπεις κατά που γέρνει κάθε φορά το πράγμα για να ’σαι Ιν. Δηλαδή εσύ απορρίπτεις συλλήβδην όλους τους δημοσιογράφους έτσι που το λες. Όχι ακριβώς είπε ο Pirandello, είναι στη μέση και το Εγώ, υπάρχουν και δημοσιογράφοι που έχουν κάποιο ήθος, κάποιοι πιτσιρικάδες που το βλέπουν ακόμα σαν λειτούργημα. Αλλά πρωτοκλασάτος με ήθος δεν γίνεσαι. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις. Ναι, βέβαια. Θα υπάρχουν. Αλλά είναι δουλειά, πρέπει να ’χεις κότσια, να είναι το Εγώ σου μεγαλύτερο απ’ το Ιν. Και δεν μιλάω εδώ για δημοσιογράφους που βγαίνουν και εκφωνούν τις ειδήσεις, μιλάω για ’κείνους που είναι σε θέση να επηρεάζουν συνειδήσεις και να προμοτάρουν πράγματα.

Η μικρή, κοινή γνώμη κι ο Pirandello

Κοιμάσαι; Τι ώρα είναι; Μετακομίζουμε είπε, έλα αμέσως. Μα τι διάβολο σ’ έπιασε μες στη νύχτα τον ρώτησα, δεν έχεις ύπνο; Ο ύπνος είναι για ’κείνους που δεν κάνουν ποτέ τίποτα στη ζωή τους είπε ο Pirandello, σε μια ώρα το πολύ, όχι αργότερα, να είσαι εδώ. Να φέρω κάτι; Όχι, έχουμε ό,τι χρειαζόμαστε. Βιάσου, δεν θέλω να χάνω την ώρα μου. Τι απαιτητικός άνθρωπος είπα από μέσα μου κι έκλεισα το τηλέφωνο. Ύστερα ντύθηκα… κουκουλώθηκα δηλαδή και πήγα με την τσίμπλα στο μάτι. Άνοιξα με τα κλειδιά μου και βρήκα αυτό που περίμενα, ένα σπίτι άνω - κάτω. Μην δίνεις σημασία είπε εκείνος, βάλε καφέ και κάθισε, θα σου εξηγήσω όσο θα πίνουμε καφέ, αλλάζουμε σπίτι. Κι αυτό; Αυτό θα είναι η αρχειοθήκη μας, θα το διαμορφώσουμε σε διαδραστικό μνημείο λόγου. Θα κάνουμε λογοθεραπείες; Όχι ανόητε, θα προσαρμοστούμε στην καινούργια πραγματικότητα. Και δεν θα μετακομίσουμε ακριβώς. Δεν θα πάρουμε δηλαδή τα έπιπλα; Δεν αλλάζουμε σπίτι, ιντερνετική έδρα αλλάζουμε είπε ο Pirandello. Αυτό θα μείνει ως έχει, με τους δεκατρείς ακολούθους του στο ψυγείο, τις αναρτήσεις του, αυτό είναι το σπίτι μας. Και με ξύπνησες άγρια μεσάνυχτα για να μου πεις αυτό; Δεν αντιλαμβάνεσαι το μέγεθος του εγχειρήματος είπε ο Pirandello, γι’ αυτό αντιδράς έτσι. Και γι’ αυτό δεν θα πας ποτέ μπροστά, είσαι γεννημένος βοηθός. Ωραία είπα βαριεστημένα γιατί μου είναι αδύνατον να διαπληκτίζομαι τέτοια ώρα, εγώ τι πρέπει να κάνω; Τίποτα είπε και μου πρόσφερε απ’ τα τσιγάρα του. Θα κάθεσαι εκεί και θα με παρακολουθείς που θα μεγαλουργώ, για συμπαράσταση. Δηλαδή με κουβάλησες για να μην κάνω τίποτα; Είσαι το ακροατήριό μου είπε ο Pirandello, η μικρή, κοινή μου γνώμη. Ύστερα πιάσαμε δουλειά, εγώ έφτιαχνα καφέδες κι εκείνος μεγαλουργούσε… τρόπος του λέγειν.

Αποφθεγματικός Pirandello.

Μα που ήσουν τόση ώρα, γιατί δεν σηκώνεις το τηλέφωνο ρώτησα γεμάτος ανησυχία, νόμιζα ότι πέθανες. Είχα δουλειές, δεν μπορώ ν’ απαντάω κάθε τόσο στα τηλέφωνα. Απ’ ό,τι ξέρω δεν σε παίρνει κανένας τηλέφωνο είπα, εκτός από μένα. Κι αυτό όταν χρειάζεται. Μα δεν είσαι εδώ συνέχεια για να ξέρεις αν χτυπάει ή όχι αυτό το διαβολοτηλέφωνο, είναι εξοργιστικό, προσφορές, μου κάνουν συνέχεια προσφορές. Να βάλεις αναγνώριση κλήσεων, δεν μπορώ να τρέχω κάθε τόσο να βλέπω αν ζεις ή αν πέθανες. Πρέπει ν’ απαλλαγείς απ’ αυτή την έννοια. Και δεν είναι δικό μου θέμα αν ανησυχείς εσύ με οτιδήποτε, από πού κι ως που να πεθάνω, δεν είμαι άρρωστος. Οι άνθρωποι πεθαίνουν για ψύλλου πήδημα είπα, μπορεί να σου έρθει μια λιποθυμία και να πέσεις να τσακιστείς… μπορεί να γλιστρήσεις στο μπάνιο, μπορεί… ένα σωρό πράγματα μπορεί. Κουταμάρες. Δεν είμαι μικρό παιδί για να προσέχεις μην πέσω, τι βλακείες είναι αυτές; Τέλος πάντων, μπορείς να βάλεις και διαφορετικό κουδούνισμα όταν σε καλώ, έτσι θα καταλαβαίνεις ότι είμαι εγώ. Όχι, όχι. Λέω μάλιστα να καταργήσω εντελώς το τηλέφωνο, δεν το χρειάζομαι. Το τηλέφωνο το έχουν οι άνθρωποι για κάποια ανάγκη, δεν το ’χουν για πλάκα. Γι’ αυτό ακριβώς το αγνοώ. Παράδειγμα, τι ήθελες να μου πεις στο τηλέφωνο; Ήθελα να τσεκάρω κατά πόσο είσαι καλά. Γιατί; Είχα κάτι το πρωί; Όχι. Αλλά απ’ το πρωί ως το βράδυ… Ορίστε, αυτό εννοώ. Είχες εσύ μια ανησυχία και ήθελες να τη φορτώσεις σε μένα. Από ενδιαφέρον σε πήρα τηλέφωνο. Το ξέρω. Η ουσία όμως είναι ότι ήθελες να βγάλεις από πάνω σου την ιδέα. Μα έτσι κάνουν οι άνθρωποι, παίρνουν ένα τηλέφωνο και ρωτάνε αν είναι ο άλλος καλά. Εσύ δεν έχεις τηλεφωνήσει ποτέ για να μάθεις αν κάποιος είναι καλά; Ωραία, με πήρες τηλέφωνο, σου είπα ότι είμαι εντάξει και ησύχασες. Μετά; Θα με παίρνεις κάθε πέντε λεπτά; Όχι, αφού θα έβλεπα ότι είσαι καλά γιατί να σε ξαναπάρω; Γιατί μπορεί να έπεφτα και να τσακιζόμουν μετά Να μπερδευόμουν στο καλώδιο του τηλεφώνου και μπαμ. Εσύ θα κοιμόσουν και εγώ θα ήμουν σέκος. Τέλος πάντων είπα, δεν θα σε ξαναπάρω, κατάλαβα. «Μα τι είναι αυτά που γράφεις;» ρώτησε ο Pirandello, «πότε κάναμε αυτή τη συζήτηση;» «Ποτέ» είπα, «τη σκέφτηκα. Δεν είχα δουλειά, εσύ δεν μιλάς…» «Και γιατί δεν έβαλες εισαγωγικά;» «Για να διαφέρει απ’ αυτά που λέμε πραγματικά». «Μα δεν θα διαβάζετε». «Σε νοιάζει;» «Όχι, δηλαδή… μάλλον όχι». «Τότε να το ανεβάσω». «Ανέβασέ το. Και σ’ ευχαριστώ που ενδιαφέρθηκες αν είμαι καλά». «Την ώρα μου πέρναγα… δεν είχα τι άλλο να κάνω». «Το ξέρω» είπε ο Pirandello. «Αλλά μερικές φορές αυτό που σκεφτόμαστε βγαίνει και στα γραφτά».

Η ιντερνετική σκηνή του pirandello

«Γιατί δεν σουλουπώνεις λίγο το σπίτι» είπα μπαίνοντας, «και τι είναι όλα αυτά τα πράγματα, που θα τα βάλεις;» «Είναι σκηνικά» είπε ο Pirandello, «θα φτιάξουμε μια μικρή σκηνή». «Που θα τη φτιάξουμε; Στην κρεβατοκάμαρα;» «Θα είναι ιντερνετική, εμείς θα τους δώσουμε απλώς ένα κίνητρο». «Ναι, αυτό τους έλειπε, το κίνητρο, πας καθόλου καλά;» «Μην είσαι απαισιόδοξος, το χειρότερο όλων είναι να σε παίρνει από κάτω». «Εδώ σε λίγο θα τρώνε όλοι απ’ τους σκουπιδοτενεκέδες κι εσύ ονειρεύεσαι θέατρα;» «Μα όλοι έχουν ιντερνέτ. Και δεν χρειάζεται να κάνουν κάτι ιδιαίτερο, μπορούν να φιλμάρουν τη ζωή τους και να τη βλέπουν το βράδυ στην τηλεόραση, τα σήριαλ είναι έτσι κι αλλιώς για κλάματα, προτείνω μια λύση». «Δηλαδή δεν φτάνει που ζούνε έτσι όπως ζούνε θα μας τα δείχνουν να τα βλέπουμε κι εμείς, αυτό θες να πεις;» «Όχι απαραίτητα. Απλώς υπάρχει που υπάρχει το μέσο, γιατί να μην το αξιοποιούν;» «Μα δεν έχουν όρεξη, πώς θα τους πεις να κάνουν τη ζωή τους θέατρο, για ποιο λόγο;» «Μπορεί έτσι να ανακαλύψουν γιατί δεν είναι καλά, να εντοπίσουν το πρόβλημα». «Μόνος σου το σκέφτηκες όλο αυτό;» «Ναι, γιατί;» «Γιατί νόμιζα ότι δεν ενδιαφερόσουν για το τι κάνουν οι άλλοι, ότι ήσουν παρτάκιας, συγγνώμη που στο λέω… αλλά έτσι πίστευα». «Μπορεί και να είμαι» είπε ο Pirandello. «Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν μπορώ να είμαι και κάτι άλλο… ονειροπόλος ας πούμε». Ναι βέβαια, σ’ αυτό είχε ένα δίκιο.

Ο Μπιγκίντιοτ κι ο Pirandello.

«Τι κάνεις πάνω στη σκάλα;» τον ρώτησα, «εσύ θα το φτιάξεις;» «Καλύτερα να το φτιάξω εγώ παρά να κυνηγάω από πίσω εκείνον τον ηλίθιο» μου είπε, «μου ’χει χαλάσει ένα σωρό πράγματα». «Μα είναι καλός στη δουλειά του» είπα εγώ. «Αν ήμουν κομικογράφος θα είχα εφεύρει τον Μπιγκίντιοτ» είπε ο Pirandello. «Είναι αδύνατος, ολίγον ραχιτικός απ’ το σκύψιμο. Τρέχει όλη μέρα να προλάβει τις υποχρεώσεις του, αδιαμαρτύρητα, δεν του κόβει όμως κι οι μισές απ’ τις δουλειές που κάνει είναι για πέταμα. Έχει και άποψη. Μόνον που αυτή τυχαίνει να συμπίπτει με τις απόψεις του εκάστοτε εργοδότη του. Είναι θλιβερός τύπος έτσι ηλίθιος που είναι αλλά τι να τον κάνεις, να τον λουστείς;» «Κάνε τα στραβά μάτια» του είπα, «να τον έχεις για τις χοντροδουλειές». «Για τίποτα δεν είναι ικανός» είπε ο Pirandello. «Η μόνη δουλειά που ξέρει καλά είναι να σε τρελάνει». «Τότε να του πεις να μην ξανάρθει». «Δεν είσαι καλά» έκανε, «ίσα - ίσα θα του πω να έρχεται και Τετάρτη και Πέμπτη. Έτσι θα μπορέσω να γράψω και ’κείνο το σύγγραμμα περί ηλιθίων που σκέφτομαι». «Τι θα ’ναι αυτό πάλι;» «Ο Μπιγκίντιοτ είναι ο λόγος που δεν μπορεί να ορθοποδήσει αυτή η χώρα» είπε ο Pirandello, «είμαι απόλυτα σίγουρος». «Και τι θα γίνει άμα το γράψεις, τι θα αλλάξει;» «Μπορεί να βρεθεί ένας χριστιανός να κάνει ένα προγκρόμ ηλιθίων και ν’ απαλλαγούμε απ’ αυτή τη λαίλαπα… αλλιώς πάμε χαμένοι» πρόσθεσε. «Να κάνει δηλαδή τι;» ρώτησα, «να τους στειρώσει;» «Καθόλου κακή ιδέα» είπε ο Pirandello, «θα τη συμπεριλάβω». «Μα… μα αυτό είναι απάνθρωπο». «Όχι» έκανε. «Απάνθρωπο είναι να τους συναναστρέφεσαι όλους αυτούς και να κάνεις ότι δεν τρέχει τίποτα, το άλλο είναι εξέλιξη». «Μα την ευγονία την οραματίστηκε πρώτος ο Χίτλερ» είπα, «πώς είναι δυνατόν να σκέφτεσαι τέτοια πράγματα;» «Αναγκάζομαι» είπε και κατέβηκε επιτέλους από τη σκάλα, «δεν μπορείς να φανταστείς πόσα πράγματα μου κατέστρεψε, τίποτα δεν αφήνει όρθιο». «Αυτός δεν είναι λόγος να τον στειρώσεις, διώξε τον». «Άμα τον διώξω θα πάει αλλού να καταστρέφει πράγματα» μου είπε, «θα τον έχω υπό περιορισμό, τέσσερις φορές τη βδομάδα, είμαι κάτι σαν ευεργέτης». Δεν είχε και πολύ άδικο εδώ που τα λέμε, εσώκλειστος θα ήταν καλύτερα.

Τα χιόνια, τα ποντίκια κι ο pirandello.

"Δε μ' αρέσει καθόλου που χιονίζει". "Δεν είσαι ρομαντικός, γι' αυτό". "Μα είναι όλο προβλήματα, δε βλέπεις τι γίνεται; Δε μπορείς να πας από 'δω εκεί". "Μπορείς, απλώς θα ταλαιπωρηθείς". "Μου φτάνουν οι ταλαιπωρίες που έχω, δε θέλω άλλες". "Είναι ένα καιρικό φαινόμενο, απόλαυσέ το". "Λυπάμαι, ούτε αυτό μπορώ να κάνω". "Ησύχασε, δε θα 'ναι πάντα άσπρα". "Το ξέρω. Δεν είναι αυτό το πρόβλημά μου, είναι που με την πρώτη ευκαιρία χαζεύουμε απ' το παράθυρο, που είμαστε αλλού". "Έτσι είναι ο κόσμος, ρομαντικός". "Εγώ θα τον έλεγα ηλίθιο". "Ίσως να 'ναι ηλίθια ρομαντικός. Αλλά πού το κακό;" "Να δεις που θα γίνουν ένα σωρό ατυχήματα σήμερα, όλοι χαζεύουν το χιόνι". "Είσαι γκρινιάρης, αυτό είσαι". "Είναι και το κρύο. Είναι κι αυτοί απ' το ραδιόφωνο, όλα αυτά που λένε". "Γιατί δεν παίρνεις τη ζωή όπως έρχεται;" "Γιατί αν κοιτάξεις μια στιγμή αλλού θα πέσουν να σε φάνε, γι' αυτό". "Ηρέμησε, κανείς δε θα σου κάνει τίποτα". "Είμαι θες να πεις υπερβολικός;" "Έχεις κι εσύ το δίκιο σου". "Και βέβαια το έχω. Γι' αυτό ανησυχώ". "Έχεις δίκιο που ανησυχείς. Αλλά δε φταίει το χιόνι γι' αυτό". "Εσύ τι πιστεύεις πως θα γίνει;" "Δεν ξέρω. Το λογικό θα ήταν να τα βρουν". "Αλλά ούτε εσύ ξέρεις". "Είναι πολλά και διαφορετικά τα συμφέροντα". "Κι εμείς είμαστε οι ξεβράκωτοι; Αυτό θες να πεις". "Δεν έχει και τόση σημασία η αμφίεση, αν ο Βαρουφάκης έλεγε ναι κανείς δε θα ασχολιόταν με το τι φοράει ή δε φοράει". "Έχω χάσει τον ύπνο μου". "Κι εγώ. Αλλά μερικές φορές δεν έχεις τι άλλο να κάνεις". "Να βγούμε έξω λες να φτιάξουμε χιονάνθρωπο;" "Δε θα 'ταν άσχημα". "Τόσο ανήμποροι λοιπόν". "Τόσο, δυστυχώς". "Δεν είμαι ποντίκι. Αν ήμουν θα είχα ουρά. Και όλοι ξέρουν τι κάνουν στα ποντίκια". "Ποιος μίλησε για ποντίκια;" "Προσωπικά δε θέλω να με γαμάει καμιά Ευρώπη". "Αυτό νομίζεις για την Ευρώπη;" "Αυτό νομίζω. Και προτιμώ κάτι άλλο, μπορώ;" "Εννοείς τα βράχια;" "Εννοώ όπου να 'ναι. Εννοώ δε με νοιάζει". "Ούτε να το ξανασκεφτείς;" "Ούτε. Να πάει να γαμηθεί κι η Ευρώπη και το ευρώ κι όλα".

Ο άγγελος του pirandello.

"Τι είναι αυτά τα φτερά;" ρώτησα. "Σκέφτηκα μήπως ήθελες να ζωγραφίσεις έναν άγγελο, να ποζάρω". "Δεν κάνω πια παραστατική ζωγραφική, πάνε πάρα πολλά χρόνια". "Ίσως είναι που δεν έχεις κάποιο ερέθισμα". "Όταν σταμάτησα ήταν γιατί δε μ' ενδιέφερε". "Ναι. Αλλά επειδή ο κόσμος αλλάζει σκέφτηκα μήπως ήθελες ν' αλλάξεις κι εσύ, να πεις κάτι άλλο". "Και γιατί έναν άγγελο;" "Γιατί θα μπορούσε να είναι και ρεαλιστικό και υπερβατικό ταυτόχρονα". "Ναι, έτσι που το λες... αλλά και πάλι... δεν είσαι ακριβώς ο άγγελος που θα μ' ενδιέφερε". "Πώς δηλαδή θα ήταν ένας δικός σου άγγελος;" "Μεταλλικός, σκληρός. Ίσως να μην είχε καθόλου φτερά". "Τα φτερά είναι το σήμα κατατεθέν των αγγέλων, δε μπορείς να κάνεις άγγελο χωρίς να του βάλεις φτερά". "Θα μπορούσε να είναι κάτι που απλώς να ίπταται". "Με φωτοστέφανο;" "Θα μπορούσε να είναι κι από νέον, το φωτοστέφανο συμβολίζει το φως, δεν ακτινοβολεί... υπάρχουν δηλαδή εναλλακτικές". "Δηλαδή δεν τα χρειάζεσαι τα φτερά, να τα βγάλω;" "Να κάτσεις να πιούμε έναν καφέ". "Και όμως" είπε ο pirandello βγάζοντας απρόθυμα τα φτερά, "νομίζω πως αν έκανες αγγέλους θα σου 'δινε και 'σένα φτερά".

Ο Προυντόν, η μία, η άλλη κι ο pirandello.

"Είχα και βαφτίσια χθες μεταξύ άλλων, τις κολώνες μου". "Είναι κι αυτές δίδυμα, δεν είναι;" "Ναι". "Και πώς τις έβγαλες;" "Η μία και η άλλη". "Κανείς δε θα το καταλάβει". "Δεν πειράζει, εμένα μ' αρέσει". "Είσαι εγωιστής εκτός όλων των άλλων. Υποτίθεται ότι η τέχνη είναι για όλον τον κόσμο". "Κι εγώ έτσι νόμιζα κάποτε. Μέχρι που βεβαιώθηκα ότι δεν είναι, η τέχνη είναι προσωπική υπόθεση". "Πάω στοίχημα όλα τα ψιλά που 'χω στην τσέπη πως έχεις άδικο, η τέχνη ανήκει σ' όλον τον κόσμο". "Από που προκύπτει αυτό; Πας δηλαδή στο Λούβρο και λες τυλίξτε μου τη Νίκη της Σαμοθράκης γιατί μου ανήκει;" "Εννοώ πως είναι πνευματική κληρονομιά". "Κι εγώ εννοώ πως όλα αυτά είναι μπούρδες και ότι δεν σου ανήκει τίποτα. Κι αν δε πιστεύεις πήγαινε να διαβάσεις Προυντόν". "Τι δουλειά έχει τώρα ο Προυντόν;" "Ο Προυντόν είναι πολύ επίκαιρος, δεν το 'ξερες;" "Εδώ μιλάμε για τέχνη". "Εδώ μιλάμε για δικαιοδοσία. Κι αυτά τα έργα είναι δικά μου. Και τα ονομάζω έτσι που θέλω εγώ". "Καλά δε σε διαπνέει κανένα ανώτερο πράγμα; "Όχι, δεν τα πάω καλά με την ανωτερότητα". "Μα δε μπορείς να τα διαγράφεις όλα, υποτίθεται πως είσαι καλλιτέχνης, πνευματικός άνθρωπος". "Πνευματικός άνθρωπος είσαι εσύ. Εγώ είμαι ακόμα εδώ, χθες είχα μάλιστα και τα γενέθλιά μου". "Το πας αλλού. Πνευματικός άνθρωπος είναι αυτός που ασχολείται με το πνεύμα, οι συγγραφείς, οι ζωγράφοι..." "Ναι. Έλα ντε όμως που κανέναν δεν τον ενδιαφέρει αυτό". "Δεν έχει σημασία, ο καλλιτέχνης ζει μέσα απ' αυτή την πνευματικότητα". "Κουταμάρες. Ο καλλιτέχνης δε διαφέρει από κανέναν άλλον, ζει εδώ, σ' αυτόν τον δρόμο. Κι αυτός ο δρόμος έχει ένα όνομα κι ένα νούμερο". "Μα δε λέω ότι ζει στα σύννεφα. Αλλά η ενασχόλησή του είναι πνευματική, είναι αλλού". "Ναι αλλά το έργο του είναι εδώ, διέπεται από κανόνες, δεν είναι μια αφηρημένη σκέψη". "Και μέσα σ' αυτούς τους κανόνες λέει ότι η τέχνη ανήκει σ' όλον τον κόσμο". "Δεν ξέρω τι λέει, ξέρω μόνο ότι ανήκει σε 'μένα... και νομίζω για πάντα". "Ακόμα κι αν το αγοράσω;" "Αγοράζεις μόνο την παράσταση. Το έργο θα φέρει πάντα τη δική μου υπογραφή". "Ναι. Αλλά άμα το αγοράσω μπορώ να το κάνω ό,τι θέλω, να το κρεμάσω στον τοίχο ανάποδα, να το κόψω κομματάκια και να το πετάξω στα σκουπίδια... ό,τι θέλω το κάνω". "Φυσικά. Αλλά δε μπορείς να αφαιρέσεις την πατρότητα, θα είναι δικό μου. Κι αν καταστραφεί, καταστράφηκε". "Αν δεν κάνω λάθος μιλούσαμε για τα ονόματα". "Μιλούσαμε. Αλλά όλα αυτά είναι πολύ ρευστά... σε ποιον ανήκει το έργο, τι πάει να πει τέχνη, τι πάει να πει καλλιτέχνης, ποιος τα αποφασίζει αυτά... έτσι μ' αρέσει - έτσι τις λέω".

Η "κάλπικη λίρα" κι ο pirandello.

"Πού πήγαν εκείνα τα ωραία χρόνια που είχαμε τόσα να κάνουμε, μου λες;" "Πέρασαν. Πρέπει να συμβιβαστούμε με τα νέα δεδομένα". "Και ποια είναι αυτά; Το ότι φαλιρίσαμε;" "Και αυτό. Κυρίως όμως ότι όλα αυτά που ξέραμε τέλειωσαν". "Και πώς συνεχίζουμε;" "Αυτό λέω, ότι δεν υπάρχει καμιά συνέχεια, σε τίποτα". "Είμαστε δηλαδή ένα νέο είδος ανθρώπων;" "Όχι, εμείς είμαστε το παλιό. Νέο είδος θα 'ναι εκείνο που θα 'ρθει". "Και πώς θα 'ναι; Με κεραίες;" "Όχι. Με iphone". "Δηλαδή υπάλληλοι". "Μηχανές. Προγραμματισμένοι. Τόσο το λάδι - τόσο το ξύδι". "Αυτή θα 'ναι η κατάληξη; Εκεί οδηγηθήκαμε απ' τον Μάη;" "Εκεί οδηγηθήκαμε απ' τις Τράπεζες. Βάλαμε τα χεράκια μας..." "Και βγάλαμε τα ματάκια μας. Και πώς άρχισε όλο αυτό;" "Απ' την κάλπικη λίρα, απ' τον αόμματο". "Απ' την κάλπικη λίρα;" "Ναι".

Η "σκάλα" του pirandello.

"Αν βάζαμε εδώ τη σκάλα που έβγαλε ο γείτονας..." "Ποια σκάλα;" "Αυτή τη στρογγυλή που 'χε και ανέβαινε στην ταράτσα, μια σιδερένια". "Και γιατί την έβγαλε;" "Θα βάλει άλλη... δεν ξέρω, σκούριασε". "Και θα την πάρουμε εμείς; Να τη βάλουμε πού;" "Εδώ". "Εδώ πού δηλαδή; Μες στη μέση;" "Ναι. Δε θα 'ναι ωραία; Να τη βάψουμε κόκκινη;" "Δε θα μπορούμε να περνάμε". "Ναι. Αλλά θα δίνει έναν αέρα". "Τι αέρα;" "Ότι ντε και καλά έχουμε κι από πάνω". "Σε ποιον θα τον πουλάμε τον αέρα;" "Σ' όποιον έρχεται". "Μα δεν έρχεται ποτέ κανείς". "Τέλος πάντων, θα το κάνουμε για 'μας, θ' ανεβοκατεβαίνουμε". "Μα αφού δε θα πηγαίνει πουθενά γιατί ν' ανεβοκατεβαίνουμε;" "Θα το κάνουμε σαν άσκηση. Μπορούμε να ανοίξουμε και μια τρύπα και να βγαίνουμε στην ταράτσα". "Στην ταράτσα ανεβαίνουμε κι από την άλλη". "Εγώ θα πάω να τη φέρω και βλέπουμε". "Μα που θα τη βάλουμε; Εδώ δε χωράμε οι δυο μας, θα βάλουμε και τη σκάλα;" "Θέλω ν' αλλάξω λίγο τον χώρο. Κι η σκάλα είναι ευκαιρία". "Μη μου πεις πως την πουλάει κιόλας ο γύφτος". "Φυσικά την πουλάει. Αλλά θα του κάνω παζάρι". "Θα σε πιάσει κορόιδο άμα καταλάβει πως ενδιαφέρεσαι. Και επιπλέον δεν ξέρω καν αν χωράει". "Λες να μην χωράει;" "Όχι λέω, είμαι σίγουρος, αυτός έχει διώροφο". "Ακόμα καλύτερα. Μπορούμε να την επεκτείνουμε προς τα κάτω, να φτιάξουμε κι ένα υπόγειο, θα 'ναι το δωμάτιό σου". "Δε θέλω δωμάτιο, ευχαριστώ". "Όχι θα πάρεις. Αφού θα έχουμε τη σκάλα θα πάρεις και δωμάτιο". "Βρε τι πάθαμε με την σκάλα..." "Θα χρειαστώ όμως βοήθεια". "Θα πετάξεις τα λεφτά σου, στο λέω". "Γιατί;" "Το σπίτι είναι χτισμένο σε βράχο, δε μπορείς να κάνεις υπόγειο, θα περισσεύει". "Θα κάνουμε παρατηρητήριο τότε. Θ' ανεβαίνεις και θ' αγναντεύεις το πέλαγο". "Δε θέλω, το πέλαγο το βλέπω κι από 'δω". "Θα ανεβαίνω εγώ τότε. Θα φτιάξουμε και μια πλατφόρμα στην κορυφή. Και θα κατοπτεύω από 'κει πάνω τα πάντα". "Μα δεν τρέχει τίποτα ποτέ εδώ γύρω. Τι θα κατοπτεύεις;" "Τα μη συμβαίνοντα, θα μελετήσω το τίποτα, την αδράνεια. Μπορεί να κάνω κι ανακαλύψεις, θα 'χει ενδιαφέρον". "Και τι θα γίνει με τη βροχή;" "Εννοείς ότι θα μπαίνει από την τρύπα;" "Και όχι μόνο η βροχή... θα γεμίσουμε γάτες, σκουπίδια, ψηφοδέλτια". "Τα ψηφοδέλτια δεν τα είχα σκεφτεί... καλά λες. Αλλά θα την πάρω, μ' αρέσει η ιδέα μιας σκάλας". "Μα έχουμε ήδη ένα σωρό άχρηστα πράγματα. Και επιπλέον επιμένω πως δε χωράει". "Όλοι οι καλοί χωράνε". "Οι καλοί, όχι οι σκάλες. Κανείς δε βάζει στη μέση του δωματίου του μια σκάλα που δεν πάει πουθενά". "Κι οι εκλογές δεν πάνε πουθενά αλλά τις κάνουμε, δεν είναι αυτό επιχείρημα". "Τι να σου πω; Κάνε όπως νομίζεις". "Θέλω τη συναίνεσή σου, έτσι πρέπει". "Γιατί;" "Μα δεν παραδειγματίζεσαι με τίποτα εσύ; Αυτό δεν κάνουν όλοι;" "Δεν ξέρω τι κάνουν οι άλλοι, δε βάζουν μια άχρηστη σκάλα όμως στη μέση του δωματίου τους". "Η σκάλα είναι δευτερεύον ζήτημα, προέχει να πετύχουμε μια συναίνεση". "Και για να πετύχουμε συναίνεση πρέπει να φορτωθούμε τη σκάλα; Δε μπορούμε να συμφωνήσουμε σε κάτι άλλο;" "Μπορούμε. Το δέλεαρ εδώ είναι να κάνεις και μια θυσία, να χάσεις κι εσύ κάτι, αυτό πάει να πει συναίνεση, αν ήταν εύκολο θα την έκαναν όλοι".

Το "φαίνεσθαι" κι ο pirandello.

"Είδες αυτό για τη Γαλλία;" ρώτησα. "Εγώ πιστεύω ότι οι τζιχαντιστές είναι αμερικανικός δάκτυλος. Για να κάνουν τον πόλεμο που θέλουν". "Μπορεί. Μπορεί να είναι κι αυτονομιστές όμως". "Μπορεί. Αλλά και το ότι σκοτώνει συνέχεια αφροαμερικανούς η αστυνομία είναι τυχαίο; Δε νομίζω". "Όντως. Παγκοσμίως γίνονται διάφορα "απερίσκεπτα" πράγματα". "Πάντως αν αυτό το πράγμα εξαπλωθεί κι άλλο θα τρέχουν και δε θα φτάνουν, είναι φανατικοί όλοι αυτοί. Και δε χαμπαριάζουν, τα δίνουν όλα". "Θρησκευτικό μένος". Ναι. Αλλά από κάπου κατευθύνεται όλο αυτό". "Δηλαδή λες CIA". "Δεν ξέρω. Αλλά μου φαίνεται πιθανό". "Κι αν δεν είναι;" "Τότε είναι χειρότερο γιατί δε θα 'χει σταματημό". "Λένε ότι απ' αυτή την ιστορία βγαίνει ευνοημένη η Λεπέν". "Ναι. Αλλά αυτό το θεωρώ μικροπολιτική. Ενώ εδώ έχουμε να κάνουμε μ' ένα τεράστιο ζήτημα". "Φρουρείται λέει όλο το Παρίσι". "Ε, και; Λες να τους φοβηθούν; Αν σκοπός σου είναι να σκοτώσεις με τον τρόπο που το κάνουν αυτοί τους βολεύει μπορώ να σου πω". "Τους έδωσαν βήμα όμως κι οι δημοσιογράφοι, αφού ξέρουν ότι τους πειράζει". "Φαντάζομαι ότι δεν το περίμεναν". "Φυσικά δεν τους περίμεναν. Αν τους περίμεναν δε θα 'γραφαν τίποτα". "Ενώ τώρα θα φοβούνται λες;" "Τώρα είναι στη μέση, πρέπει να δείξουν ότι εμμένουν στις θέσεις τους. Αλλά η καρδούλα τους θα το ξέρει". "Εσύ τι θα έκανες αν ήσουνα κράτος;" "Φωτιά στα μπατζάκια μου αν ήμουνα κράτος. Θα έκανα κάτι πρωτοποριακό μάλλον... θα επέβαλα τη μπούρκα ας πούμε, από αύριο όλοι με μπούρκα, να μην ξέρης ποιος είναι ποιος". "Δεν ακούγεται κακό. Είναι ζεστή όμως η μπούρκα;" "Φοράς από μέσα ό,τι άλλο θες. Η ουσία εδώ είναι το φαίνεσθαι".

Ο "Γοργοπόταμος", τα "γουναράδικα" κι ο pirandello.

"Δεν είναι και τόσο άσχημα που λέγανε". "Τους ξέρεις, πάντα υπερβάλουν". "Βλέπουμε συνέχεια το ίδιο έργο". "Εννοείς τα προεκλογικά ή τον Ξυρό;" "Τα προεκλογικά, τον Καρατζαφέρη, τον Σαμαρά, τους πρετεντέρηδες... ο Ξηρός συμπεριλαμβάνεται" "Την Καραμήτρου την πρόσεξες; Αυτή θα είναι η επόμενη Σπυράκη". "Λες;" "Λέω. Ξεκινάνε έτσι, δείχνουν κινητικότητα... και μετά προβιβάζονται". "Και τους καπελωνόμαστε ύστερα εμείς". "Τέτοιοι που 'μαστε καλά μας κάνουνε. Κι οι πρετεντέρηδες και οι καρατζαφερέοι". "Μούφα αυτή η δουλειά με τον Κορυδαλλό όμως, δε σου φαίνεται;" "Μα τι τις ήθελε κι αυτός τόσες σημειώσεις; Αν έβαζες εσύ δηλαδή στο μυαλό σου ν' ανατινάξεις τις φυλακές θα έγραφες από πάνω "επιχείρηση Γοργοπόταμος; Θέλουν να μας τρελάνουν;" "Πώς... παίζει ρόλο ο τίτλος". "Μα δεν πρόκειται για ταινία, υποτίθεται πως έχουμε να κάνουμε με τρομοκράτες. Όχι εμείς δηλαδή, αυτοί". "Και το Λουτράκι; Πώς βρέθηκαν στο Λουτράκι;" "Ότι κάποιος τους τηλεφώνησε ντε και καλά". "Μα κι αυτά τα κωλοχώρια... να μη μπορείς να κάνεις μια δουλειά". "Και η Αγγελική; Τι είναι τώρα αυτή η Αγγελική; Και γιατί τις λένε όλες Αγγελικές, είναι κι αυτό συνθηματικό;" "Τραγική σύμπτωση, έτυχε". "Και είναι και κοριτσάκι. Ακόμα δε βγήκε απ' το αυγό, βόμβες". "Πού πάμε; Μου λες πού πάμε; Γέμισε ο τόπος αντάρτισσες. Αντί να κάθονται σπίτια τους τα κωλοκόριτσα". "Είναι άνεργες. Τι νομίζεις πως κάνουν αυτοί που σπουδάζουν; Όλη μέρα γυρνάνε και σκέφτονται που να βάλουνε βόμβες". "Ευτυχώς που δεν είναι όλες έτσι, δε λες; Ευτυχώς που 'χουμε την Καραμήτρου και παίρνουν κι ένα παράδειγμα". "Να μου το θυμηθείς, δεν πάει καθόλου καλά αυτή η γενιά, ότι δεν έκαναν οι άλλοι θα το κάνουν αυτοί". "Άντε να δούμε τι θα κάνουν κι αυτοί... μ' έχουν απογοητεύσει αυτά τα πράγματα, γύρω - γύρω βόμβες και στη μέση τίποτα". "Εγώ δεν έχω παράπονο". "Ναι. Αλλά κάτι απρόβλεπτο βρε παιδί μου, μια έκπληξη". "Τι έκπληξη;" "Δεν ξέρω. Όχι πάντως Γοργοπόταμους και γουναράδικα, κάτι άλλο". "Όπως;" "Κάτι επί της ουσίας... μια προκήρυξη, κάτι". "Πάνε πια αυτά, πέρασαν, δεν είμαστε πια μπάχαλο". "Μωρέ μπάχαλο είμαστε... από άλλα είναι που πάσχουμε". "Δεν πάει ο νους μου". "Είναι που είσαι καλός άνθρωπος. Και που δε διαθέτεις και φαντασία". "Εγώ; Δε φαντάζομαι εγώ πράγματα;" "Φαντάζεσαι. Αλλά θες να λιώσεις παπούτσια για να φτάσεις την αντιτρομοκρατική". "Αυτό ναι... το παραδέχομαι. Τα παιδιά είναι μπροστά". "Ενώ εσύ... που πας ρε Καραμήτρου;"

Το ρεπερτόριο της ιστορίας κι ο pirandello.

"Πέρα απ' τα "ηθικά" διλήμματα και την αναγκαιότητα ή όχι του "επαναστατικού αγώνα" βρίσκονται οι ιδέες, οι άνθρωποι και το κοστολόγιο" είπα. "Και υπάρχουν και τα εγκλήματα, που άλλα διώκονται κι άλλα όχι. Υπάρχουν δυο μέτρα και δύο σταθμά. Υπάρχει κι η κοινή γνώμη που άγεται και φέρεται. Υπάρχουν η χλεύη, ο φόβος, τα προσωπικά κριτήρια, το βόλεμα και οι τάσεις, οι από 'δω και οι από 'κει... ο κόσμος που είναι πολύ σύνθετος, κάθε καρυδιάς καρύδι. Υπάρχουν οι απατεώνες, τα τομάρια και οι τρελοί. Τα θρασίμια, οι κερδοσκόποι κι οι παρατρεχάμενοι. Υπάρχουν αυτοί που ξέρουν να κρύβονται κι αυτοί που σιχαίνονται το κρυφτούλι. Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι. Αλλά γιατί έχω την αίσθηση ότι τη μεγαλύτερη ζημιά την κάνουν πάντα οι νομιμόφρονες;" "Χμμμ" έκανε ο pirandello, "βλέπω πάλι ταραχές και καταστροφές". "Δεν ξέρω, ο Ξηρός δεν είναι κανένα αγγελούδι... απ' την άλλη οι άλλοι είναι ασύδοτοι". "Ναι. Αλλά όπως βλέπεις..." "Καλά, δεν το συζητώ, ο κόσμος είναι ηλίθιος... η γνωστή πλακίτσα με όλα. Έξω απ' τον κώλο μου κι ας είναι κι ένα δάκτυλο, η πάγια τακτική". "Τα ξέρουμε αυτά, δε με εκπλήσσει". "Ούτε εμένα. Αλλά τόση χλεύη... αυτό μόνο;" "Αυτό. Και επανέρχεται το ερώτημα που συμπεριλαμβάνει και τον Ρωμανό και όλους τους άλλους: "αξίζει να θυσιάζει τη ζωή του κανείς;" "Τους βάζεις όλους στο ίδιο σακί, ο Ρωμανός δε σκότωσε ποτέ του κανέναν". "Συμμετέχει σ' αυτόν τον ανέλπιδο πόλεμο. Και δεν έχει σημασία αν σκότωσες ή όχι, πάει συλλογικά". "Να γίνουν δηλαδή όλοι αρνιά; Αυτό λες;" "Ας κάνει ο καθένας ό,τι θέλει, δε λέω αυτό. Αλλά μην περιμένεις κανέναν να τους σταθεί... δεν έχουν κοινό". "Γιατί είναι όλοι χέστες, γι' αυτό". "Και γι' αυτό. Αλλά και γιατί δεν τους αφορά, δεν τους αφορά τίποτα". "Δεν καταλαβαίνουν ότι μ' αυτή τη στάση παίζουν το παιχνίδι της εξουσίας; Αποδοκιμάζοντας τον εκάστοτε Ξηρό επιδοκιμάζουν τις κυβερνήσεις, λένε ναι στους φόρους, στις ρεμούλες, στα μνημόνια... δεν το καταλαβαίνουν αυτό;" "Δεν καταλαβαίνουν τίποτα που 'χει παραπάνω από μια φράση, δε σκέφτονται. Ζητάς πολλά επομένως". "Δε ζητάω τίποτα. Αλλά τέτοια χαρά που έπιασαν τον Ξηρό; Και τέτοια κλάκα απ' την άλλη για τον τριανταφυλλένιο; Τι κόσμος είναι αυτός;" "Κόσμος. Όχλος. Τι περίμενες απ' τον όχλο;" "Θα βγει λες ο τριανταφυλλάκιας;" "Θα βγει. Θα τους δουλέψει ψιλό γαζί και θα βγει. Κι ύστερα θα γυρίσουν και θα λένε μα δε βρίσκεται ένας Ξηρός;" "Βαρέθηκα την ιστορία να επαναλαμβάνεται". "Έχει κι αυτή ρεπερτόριο, δεν υπάρχουν πια συγγραφείς και αναγκάζεται κι αυτή να παίζει τα ίδια". "Ωραία πράγματα". "Κλασικά".

Η ιδιοτέλεια κι ο pirandello.

"Θα ξεκινήσουμε από 'δω" είπε ο pirandello και μου έδειξε με το δάκτυλο την κόκκινη γραμμή που γυρόφερνε το σπίτι στο σχεδιάγραμμα. "Αυτό εδώ τι είναι;" ρώτησα. "Αυτή είναι η αποθήκη". "Η αποθήκη είναι απ' την άλλη μεριά". "Εντάξει, δεν είναι ακριβές. Ήθελα απλώς να σου δείξω ότι το μελέτησα". "Δε χρειαζότανε, δεν πρόκειται να σκάψω, έχω κι άλλες δουλειές". "Θες να πεις πως είμαι αργόσχολος;" "Δε θέλω να πω τίποτα. Αλλά δεν έχω καμιά διάθεση και για σκάψιμο". "Γιατί είσαι τόσο αρνητικός; Κανέναν δεν έβλαψε ποτέ ένα οχυρωματικό έργο". "Δε θα μας σώσει απ' τον Παπαντρέου, χρειάζεται κάτι ριζοσπαστικό. Να πάνε όλοι οι ντοματοπαραγωγοί να του πετάξουν ντομάτες... κάτι τέτοιο". "Δεν πιάνουν αυτά, θα του ανεβάσουν την δημοτικότητα". "Κοίταξε, έχει δημοτικότητα, όλοι οι ξεβολεμένοι του ΠΑΣΟΚ θα πάνε στον Παπαντρέου". "Δε θα κάνουμε την τάφρο μόνο για τον Παπαντρέου, θα την κάνουμε για να περιφρουρήσουμε κι αυτό που έχουμε, θα δείξουμε ότι είμαστε ενωμένοι και αποφασισμένοι να αντισταθούμε". "Προτιμώ να πάω να ολοκληρώσω εκείνο που άρχισα, χέστηκα με το τι θα κάνει ο Παπαντρέου". "Ο τύπος είναι επικίνδυνος, μπορεί να φέρει τα πάνω - κάτω". "Ας κάνει ό,τι θέλει, δεν πρόκειται ν' ασχοληθώ" είπα και γύρισα να φύγω. "Πού πας;" ρώτησε και μ' έπιασε απ' το χέρι. "Να ετοιμαστώ για αύριο, να δω τι θα πάρω μαζί μου". "Δε μπορείς να φύγεις τώρα, θα φέρουνε τα σακιά". "Α, και σακιά". "Πρέπει να συγκρατήσουμε και τον καιρό". "Κοίτα, κάτι πρέπει να κάνεις μ' αυτές τις εμμονές, έχεις βάλει κι άλλη φορά σακιά, έχεις κάνει τον τοίχο τρυπητήρι, έχεις κλείσει τα παράθυρα... δεν κάνεις τίποτα μ' όλα αυτά". "Αντιστέκομαι, τι άλλο να κάνω;" "Να βρεις κάτι ν' ασχοληθείς, να δείξεις επιχειρηματικότητα". "Επιχειρηματικότητα δε σημαίνει μόνο κάνω επιχειρήσεις, σημαίνει και κάνω κάτι". "Ναι. Αλλά όχι αυτές τις βλακείες, κάνε κάτι χρήσιμο". "Δηλαδή αυτά που κάνεις εσύ είναι χρήσιμα;" "Όχι μάλλον. Δεν είπα ότι είμαι καλύτερος, τα ίδια σκατά κάνω κι εγώ". "Γιατί δε συνεργαζόμαστε τότε; Δεν ξέρεις τι θα μπορούσαμε να κάνουμε". "Έχουμε άλλους προσανατολισμούς". "Όλοι έχουν άλλους προσανατολισμούς". "Σωστά. Γι' αυτό δε γίνεται τίποτα". "Γι' αυτό πρότεινα το έργο" είπε ο pirandello και τύλιξε το σχεδιάγραμμα. "Για να σου δείξω ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι... αλλά δεν κατάφερα να σε πείσω". "Να ενώσουμε δηλαδή τις δυνάμεις μας". "Ακριβώς. Αλλά μπαίνει πάντα στη μέση η ιδιοτέλεια".

Οι στατιστικές, ο κατσικοπόδαρος κι ο pirandello.

"2015. Αυτό ήταν, άλλαξε". "Να τα παίξουμε όλα στο κόκκινο" έκανε ενθουσιασμένος ο pirandello. "Δεν είμαστε στη ρουλέτα" του είπα, "σύνερθε". "Μα γιατί είσαι πάντα έτσι πεζός;" ρώτησε. "Γιατί δεν κάνεις ποτέ σου μια τρέλα; Είναι πρωτοχρονιά βρε αδελφέ, ριξ' το λίγο έξω, δε θα πάθεις τίποτα". "Μου κάνει εντύπωση που βρίσκεις το κέφι, αν το καλοσκεφτείς είναι μια Πέμπτη, απλώς. Κι έχει και σκατόκαιρο, φυσάει και βρέχει χιονόνερο, δεν έχει ήλιο..." "Τα ξέρω όλα αυτά. Αλλά αν δεν σπρώξεις και λίγο την κατάσταση δεν πρόκειται να βελτιωθεί από μόνη της". "Μόλις έκανα 2 χιλιόμετρα διάδρομο, τι άλλο να κάνω;" "Να πάρεις τους φίλους σου να τους ευχηθείς χρόνια πολλά, έτσι κάνει ο κόσμος". "Βαριέμαι πολύ αυτά τα εθιμοτυπικά... όλοι εύχονται. Και από μπανάνα τίποτα". "Κάνε τότε μια ευχή από μόνος σου". "Τι ευχή; Δεν πιστεύω στις ευχές, είναι παράλογο". "Κάνε πως δεν το ξέρεις". "Ωραία. Τι να ευχηθώ;" "Δεν ξέρω. Υγεία, χαρά... τέτοια". "Μήπως να περιμένω να δω κι ένα αστέρι;" "Δεν έχει σημασία, δεν βοηθάει το αστέρι". "Μήπως να προσευχηθώ καλύτερα;" "Δε μπορώ να το φανταστώ αυτό". "Ωραία, ας τελειώνουμε, κάνω μια ευχή". "Την έκανες;" "Την έκανα. Να στην πω;" "Όχι, μα την πεις δεν πιάνει". "Μα στ' αλήθεια τα πιστεύεις αυτά τα πράγματα;" "Όχι βέβαια. Αλλά δεν κοστίζει τίποτα". "Εσύ ευχήθηκες κάτι;" "Όχι, εγώ δεν πιστεύω στις ευχές". "Και γιατί μου 'πες να κάνω μια ευχή;" "Πειραματίζομαι... κάνω κάτι σαν στατιστική". "Τι στατιστική;" "Να, ρωτάω μετά αν εκπληρώθηκε κανενός η ευχή". "Και τι σου λένε;" "Άλλος ναι, άλλος όχι. Αυτό είναι το ενδιαφέρον. Ότι μερικές φορές πιάνει φαίνεται". "Μήπως θα έπιανε και χωρίς να το ευχηθούν;" "Ίσως. Αλλά οι περισσότεροι πιστεύουν πως έπιασε η ευχή". "Στους ανθρώπους αρέσει να πιστεύουν σε κάτι. Ότι θα βάλει κάποιος το χέρι του... δεν τους καταλαβαίνω". "Δεν έχει σημασία, έτσι είναι οι άνθρωποι". "Είδες αυτούς που πήγαν και εγκλωβίστηκαν στα χιόνια; Δεν είναι βλακεία τώρα αυτό;" "Είναι. Αλλά το κάνουν. Κάνουν πολλά παράλογα πράγματα". Τι νομίζεις προκάλεσε τη φωτιά στο ναυάγιο;" "Μετανάστες. Ανάβουν φωτιά για να ζεσταθούν". "Άτυχοι άνθρωποι". "Άμυαλοι άνθρωποι". "Και πήραν στον λαιμό τους ποιος ξέρει και πόσους". "Γι' αυτό δεν ταξιδεύω με πλοία". "Γιατί, ταξιδεύεις με κάτι άλλο;" "Όχι πια. Δε νοιώθω την ανάγκη να ταξιδέψω". "Ούτε εγώ. Μπας και γεράσαμε;" "Μπορεί. Ή να έγινε ο κόσμος αδιάφορος". "Τι θα έλεγες τώρα για μια μακαρονάδα;" "Δε θα 'λεγα όχι". "Όταν δεν έχω κέφι καταφεύγω στις μακαρονάδες". "Το 'χω προσέξει". "Έχω καιρό να θέλω όμως μακαρονάδα, δεν έχω;" "Δεν ξέρω, δεν μου τα λες όλα". "Στατιστικά να το δεις". "Στατιστικά ναι, δεν τρώμε και τόσο συχνά". "Τι μακαρόνια θες;" "Μπαρίλα. 13". "Αυτά αρέσουν και σε 'μένα, με αντιγράφεις". "Επειδή μ' αρέσουν τα 13;" "Ξέχνα το. Θα βγει λες ο ΣΥΡΙΖΑ;" "Αυτό λέει η στατιστική". "Και θα κάνει κυβέρνηση;" "Στατιστικά θα κάνει, ναι". "Κι ο Κουβέλης;" Αυτός στατιστικά θα μείνει απ' έξω". "Κι ο Παπανδρέου;" "Αυτόν δεν τον πιάνουν οι στατιστικές". "Λέμε, αν..." "Αν... κρίμα οι ευχές του κοσμάκι... είναι κατσικοπόδαρος".

Τα "γκατζετάκια" κι ο pirandello.

"Έχει φωνητικές εντολές αυτό το τηλέφωνο;" ρώτησε ο pirandello και το πήρε για να το δει. "Έχει" είπα, "τι τις θες;" "Θέλω να δω αν τραβά selfie". "Τραβάει. Τις φωνητικές εντολές δεν κατάλαβα". "Να, όπως παλιά με τις μηχανές. Μόνο που αυτές είχαν χρονοδιακόπτη. Το πατούσες και τραβούσε σε δέκα δευτερα, προλάβαινες να πας να στηθείς". "Θες να τραβήξεις φωτογραφία;" "Ναι, να βγάλω μια selfie". "Γιατί;" "Γιατί αν δεν τραβάς selfie σήμερα δεν είσαι τίποτα". "Μεγάλη μαλακία αυτό το selfie". "Ναι. Αλλά μόνο έτσι είσαι κάτι, αλλιώς ποιος θα σε μάθει;" "Είναι μια χαζή μόδα για να πουλάνε κινητά". "Άσε τις θεωρίες. Ξέρεις πως δουλεύουν οι φωνητικές εντολές;" "Μα τι θες να κάνεις;" Να βγάλω μια selfie. Τι δεν καταλαβαίνεις;" "Με φωνητικές εντολές;" "Ναι. Κάπως θα πρέπει να συνδέεται, πώς δουλεύει η αφύπνιση;" "Η αφύπνιση είναι άλλο". "Δεν το 'χουν σκεφτεί λες;" "Θα το σκεφτούν. Άπαξ και το σκέφτηκες εσύ θα το σκεφτεί και κάποιος κατασκευαστής". "Θέλω να το σκεφτώ πρώτος. Να φτιάξω μια πατέντα". "selfie πατέντα;" "Ναι. Μετά θα γίνω κι εγώ πλούσιος και διάσημος". "Μα δεν έχεις ιδέα από κινητά, πώς θα το φτιάξεις;" "Γι' αυτό το συζητάω, μήπως ξέρεις εσύ". "Ούτε εγώ έχω ιδέα από κινητά". "Να βρούμε τότε κάποιον που να ξέρει και να του πούμε την ιδέα". "Μα τότε θα γίνει αυτός πλούσιος και διάσημος". "Τι τα θες;" αναστέναξε ο pirandello, "άμα δεν έχεις νύχια να ξυστείς...". Μετά τέντωσε το χέρι του και είδα το φλας που άστραψε. "Κοίτα" είπε, "είναι σαν φωτογραφία ταυτότητας". "Είναι μια κοινή selfie" είπα, "δε λέει τίποτα". "Θα την ποστάρω" είπε ο pirandello. Και θα κοτσάρω από κάτω κι ένα αυτοκόλλητο, επεξηγηματικό". "Γιατί αυτοκόλλητο; Δεν ξέρεις να γράφεις;" "Ξέρω. Αλλά το αυτοκόλλητο είναι πιο μοδάτο". "Έχεις πάθει κρίση τεχνολογίας, το ξέρεις;" "Το ξέρω. Αλλά είμαι ένα βήμα μπροστά". Μετά άνοιξε πάλι το μενού. "Να βρω και μια εφαρμογή για τον καιρό, να βάλω ένα βίντεο... ίσως βρω και κάτι για τις ειδήσεις, θα μπαίνεις στον pirandello και δε θα χρειάζεται να πας πουθενά, θα 'ναι όλα σε ένα". "Μην ξεχάσεις να ευχηθείς και καλή χρονιά". "Σωστά" έκανε. Κι άρχισε να ψάχνει και τις ευχές.

Ο "Μίτος της Αριάδνης" κι ο pirandello.

"Ξύπνα" του είπα και τον σκούντηξα, "φεύγουμε". "Που πάμε;" ρώτησε χωρίς ν' ανοίξει τα μάτια. "Αθήνα, ξέχασες;" "Πήγαινε μόνος σου" είπε και γύρισε από την άλλη. τον ξανασκούντηξα. "Σήκω, έχουμε να βάψουμε εκείνη την κολώνα" επέμεινα. "Δε θυμάμαι καμιά κολώνα" μούγκρισε, "παράτα με". "Σήκω" είπα και του τράβηξα τα σκεπάσματα. "Εντάξει" είπε κι έπιασε το κεφάλι του, "σηκώνομαι. Αλλά μη φωνάζεις". "Με τα ρούχα κοιμάσαι;" "Ναι. Έτσι μπορώ να κοιμηθώ άλλα πέντε λεπτά. Έσκυψε μετά και έδεσε τα κορδόνια του. "Έχω φτιάξει καφέ, προλαβαίνουμε να πιούμε μια γουλιά". "Γιατί βιάζεσαι; Δεν έχουμε ραντεβού". "Δε θέλω να χάσω τη μέρα μου, γι' αυτό βιάζομαι". "Τι ώρα είναι;" "Περασμένη" είπα. "Πήγαινε να ρίξεις λίγο νερό πάνω σου να φύγουμε". "Παναγία μου, βοήθησέ με" έκανε και πήγε στο μπάνιο. Σ' ένα λεπτό ήρθε πάλι, φαινόταν τώρα ευδιάθετος. "Εγώ λέω να την κάνουμε πράσινη την κολώνα, τι λες;" ρώτησε τρίβοντας τα χέρια του. "Μαύρη θα γίνει η κολώνα, τα είπαμε αυτά". "Γιατί έχετε αυτή την εμμονή με το μαύρο εσείς οι ζωγράφοι; Δεν το καταλαβαίνω". "Δεν είναι εμμονή, μπορεί να την κάνω άσπρη μετά, κάνω μια βάση". "Α" έκανε. <"Και τι άλλο θα κάνουμε;" "Θέλω να φτιάξω άλλο ένα παράθυρο, μαύρο αυτή τη φορά" είπα. "Αυτό είναι που δεν έχεις εμμονή με το μαύρο;" "Έχω κάποιο σκεπτικό, δεν είναι εμμονή αυτό". "Εμένα μου φαίνεται για εμμονή". "Εντάξει" παραδέχτηκα, "είναι μια ευκολία, δεν είναι εμμονή". "Τι ευκολία;" "Το μαύρο έχει κάτι το απόλυτο, δε χρειάζεται πολλά πράγματα". "Και γιατί πρέπει να το κάνουμε αυτό σήμερα;" ρώτησε και στρογγυλοκάθισε πάλι. "Δε θα το κάνουμε, θα προσπαθήσουμε. Είναι μια ολόκληρη διαδικασία, δε γίνεται σε μια μέρα". "Μα σήμερα είναι η εκλογή του προέδρου, εκεί δεν έχουμε καν ραδιόφωνο. Και θέλω να μάθω τι θ' απογίνει και με το πλοίο". "Εντάξει, αν έχεις δουλειά μην έρχεσαι, θα κατέβω μόνος μου". "Στάσου. Τις κολώνες δεν τις έβαψες χθες;" "Χρειάζεται κι ένα δεύτερο χέρι. Και κάτι επιδιορθώσεις στη δεύτερη, την άλλη Κυριακή θα βάλουμε τα σίδερα". "Α, ναι, τα σίδερα. Γιατί δεν τα βάλαμε αυτά χθες;" "Κοίτα, δε χρειάζεται να έρθεις, φεύγω". "Περίμενε" έκανε ο pirandello, "θα 'ρθω". Όταν μου ξαναμίλησε ήμασταν κάπου στην Αττική: "και που ξέρεις από πριν τι χρειάζονται οι κολώνες; Πώς το αποφασίζεις;" ρώτησε. "Τα έργα μπορούν να γίνουν κι έτσι κι αλλιώς. Αν δεν είσαι αποφασισμένος μπορείς να κάνεις ένα έργο για όλη σου τη ζωή". "Ναι. Αλλά πώς αποφασίζεις από πριν;" "Είναι σαν να τραβάς μια τυχαία φωτογραφία, εξαρτάται με το τι έχεις μπροστά σου, πώς αντιλαμβάνεσαι τι του ταιριάζει. Παίζει ρόλο και τι έχεις πρόχειρο ή τι ακριβώς έκανες την προηγούμενη μέρα, το μυαλό κάνει διάφορους συνειρμούς που τους ακολουθείς και σε πάνε αυτοί, όλα έχουν μία συνέχεια". "Κάτι δηλαδή σαν τον μίτο της Αριάδνης" είπε ο pirandello κι έτσι προέκυψε και ο τίτλος.

Ο "Υπερπολίτης" κι ο pirandello.

«Στις 7 το πρωί το ραδιόφωνο ανακοίνωσε ότι η Χριστίνα Κίρχνερ νοσηλεύεται με προβλήματα υγείας. Δηλαδή γιατί άλλο νοσηλεύεται κάποιος; Για να του πάρουν συνέντευξη;» «Έλα καημένε, δεν έχουν τι άλλο να πουν, τους έρχονται ειδήσεις και τις διαβάζουν… σήμερα ήρθε αυτό». «Υποτίθεται ότι η δουλειά τους είναι να ψάχνουν πράγματα, είναι η τέταρτη εξουσία». «Ψάχνουν. Αλλά πάνω - πάνω». «Απελπίζομαι, δεν ξέρω τι άλλο να κάνω. Και μη μου πεις ότι κάνω τόσα πράγματα, τίποτα δεν κάνω». «Δε θα πω τίποτα». «Όχι, κάτι πρέπει να πεις». «Κάνει λίγο κρύο». «Δεν εννοούσα αυτό». «Δεν ξέρω τι θέλεις να σου πω. Δεν ξέρω τι συζητάνε πια μεταξύ τους οι άνθρωποι, δεν έχουν κοινά ενδιαφέροντα και περιορίζεται ο καθένας στα προσωπικά του ζητήματα». «Ή έχει μια άποψη και θέλει να την επιβάλει». «Ναι. Συνήθως αυτά που λέμε όμως είναι άνευ ουσίας… ας πούμε η ρωσική οικονομία, τα μαθαίνεις. Ή μαθαίνεις για τον άλλον που έβαλε κλουβιά στα παγκάκια… ή για τον φόνο ενός ακόμα αφροαμερικανού. Αλλά και που τα μαθαίνεις, τι γίνεται;» «Μεγαλώνει η απελπισία σου μήπως;» «Ακριβώς. Για να βγάλουν μια ώρα πρόγραμμα σε γεμίζουν με ειδήσεις που δε λένε τίποτα». «Είσαι ένας υπερπολίτης όμως, αυτό εισπράττω εγώ». «Ναι. Ένας παγκόσμιος υπερπολίτης που μαθαίνει τα πάντα και δε μπορεί να συμβάλει πουθενά γιατί ή θα τον δείρουν ή θα τον χώσουν μέσα». «Όπως αυτόν τον πιτσιρικά στην Τουρκία». «Όπως αυτόν. Ή όπως οποιονδήποτε άλλον που θα σκεφτεί να πάει κόντρα στα μνημόνια, στις επιδιώξεις των αφεντάδων του κόσμου». «Ποιοι διάολο είναι αυτοί οι κερατάδες; Γιατί κάποιοι είναι, δεν είναι τα κτίρια». «Δεν είναι τα κτίρια, όχι. Δεν είναι οι κυβερνήσεις, δεν είναι οι υπουργοί ή τα κόμματα. Είναι κάποιοι νοσηροί εγκέφαλοι, κάπου. Που παίζουν με τις τύχες του κόσμου». «δεν ξέρω. Ώρες - ώρες σκέφτομαι πως έπρεπε να κάνω εγώ κάτι…» «Δε θ’ άλλαζε τίποτα». «Δεν υπάρχει σύμπνοια, αυτό που έλεγε ο Παπανδρέου». «Όλο μεγάλα λόγια λένε κι αυτοί. Κι ύστερα πάνε και ξεφτιλίζονται». «Ξέρεις τι συνειδητοποιώ τώρα; Ότι δεν είμαι εγώ ο απελπισμένος ή εσύ, είναι η κατάσταση απελπιστική». «Νομίζω πως όταν κάποτε όλο αυτό γενικευτεί θα γίνει μια μεγάλη έκρηξη… το θέμα ήταν να μη φτάναμε εκεί». «Και ξέρεις τι άλλο συνειδητοποιώ; Ότι είναι σαν να ζούμε το τέλος του πολιτισμού. Και ότι αυτή την ώρα που μιλάμε κάποιος καλόγερος μαζεύει μπαρούτι σε μια αποθήκη…» «Λες;» «Λέω».

Οι αποκλεισμένοι των Χριστουγέννων κι ο pirandello.

"Και όμως" είπα. "Αν είχα τρόπο θ' άλλαζα ζωή, θα έκανα διαφορετικά πράγματα". "Δηλαδή τι θα έκανες;" "Δεν ξέρω, δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο που θα ήθελα. Απλώς με βασανίζει ο χαρακτήρας μου, η φιλοδοξία μου, το ότι δεν είμαι ικανοποιημένος με τίποτα". "Καταλαβαίνω" είπε ο pirandello. "Θα πρέπει να 'ναι τρομερό να 'χεις τέτοιο χαρακτήρα, να μην είσαι ευχαριστημένος με τίποτα". "Δεν μ' αρέσει ο κόσμος. Μου φαίνεται θλιβερός. Και ψεύτικος. Και θα ήθελα να ήταν πιο απλός, να κάνει ο καθένας τη δουλειά του, να κοιτάζει το σπίτι του, να μπορεί να πραγματοποιεί τα όνειρά του. Και τίποτα απ' αυτά δε συμβαίνει". "Καταλαβαίνω" επανέλαβε ο pirandello. "Αλλά τα πράγματα είναι αλλιώς, τι να κάνουμε;" "Τίποτα, έτσι το είπα, ξέρω ότι δεν αλλάζουν τα πράγματα. Και είναι και το πνεύμα των Χριστουγέννων. Όλη αυτή η δήθεν ατμόσφαιρα, τα φωτάκια, τα δώρα... που σου βάζουν στο μυαλό όλες αυτές τις επιθυμίες". "Εγώ λέω να σηκωθούμε να πάμε στο εργαστήριο να κάνεις κάτι να σου φύγει". "Δεν έχω όρεξη". "Ναι, είναι πραγματικά εκνευριστικά αυτά τα πράγματα. Κι εγώ δεν έχω διάθεση. Αλλά το παλεύω, βλέπεις". "Πώς το παλεύεις δηλαδή; Τι κάνεις;" "Στήνω παραστάσεις. Παριστάνω ότι είμαι κάποιος άλλος. Ή ότι όλοι οι άλλοι είναι διαφορετικοί, ότι έχει γίνει κάτι που 'χει σπάσει τη μονοτονία". "Και τα καταφέρνεις;" "Όχι. Αλλά όσο συμβαίνει αυτό ξεχνάω την πραγματικότητα. Και σχεδόν πάντα βγαίνει και κάτι". "Και εγώ το κάνω αυτό. Με τα έργα μου, με τους κόσμους που ονειρεύομαι". "Γιατί δε σηκώνεσαι να βάλεις στη μέση ένα τελάρο; Ή γιατί δεν πιάνεις να γράψεις ένα κείμενο;" "Γιατί τα 'χω κάνει χιλιάδες φορές όλα αυτά. Και γιατί αυτή τη στιγμή δε μπορώ να ονειρευτώ τίποτα". "Γιατί δε φτιάχνεις εκείνο το άλλο παράθυρο που μου 'λεγες;" "Γιατί δε μπορώ. Σήμερα δε μπορώ τίποτα". "Καλώς" είπε ο pirandello κι έβγαλε ένα σιγανό αναστεναγμό. Πήρε ύστερα τον καφέ του και πήγε στην τζαμαρία. Έξω μόλις που ξημέρωνε. "Είμαστε σαν αποκλεισμένοι εδώ" είπε. "Οι αποκλεισμένοι των Χριστουγέννων".

Η "ανταπόκριση" του καλλιτέχνη κι ο pirandello.

"Ξέρεις, νιώθω γραφικός μ' όλες αυτές τις αναρτήσεις περί τέχνης. κυρίως γιατί κανέναν δεν τον απασχολεί. Θα μου πεις ότι οι καιροί είναι αποτρεπτικοί, να την κάνει τι την τέχνη; να τη φάει; Όχι βέβαια, δεν τρώγεται. Αλλά έλα και στη θέση μου..." "Μην κάνεις τέχνη τότε, καλλιέργησε μανιτάρια που τρώγονται". "Δεν περίμενα να πεις κάτι άλλο". "Χριστιανέ μου, μπορείς να κάνεις κάτι άλλο; Μπορείς να κάνεις χωρίς;" "Δε μπορώ, προφανώς". "Τι το κλωθογυρίζεις τότε; Εσύ αυτό κάνεις. Άσε τον κόσμο να κάνει κι αυτός τη δουλειά του". "Είναι η ανάγκη του καλλιτέχνη, περιμένει μια ανταπόκριση". "Κουταμάρες. Ο καλλιτέχνης ζει απ' αυτό που κάνει, δεν περιμένει τίποτα, την αμοιβή του την έχει εισπράξει, κάνοντας αυτό που θέλει. Ξέρεις πολλούς ανθρώπους που κάνουν εκείνο που θέλουν; Που νιώθουν έστω και για λίγο ελεύθεροι;" "Όχι. Ίσως οι διασημότητες". "Υπάρχουν τρόποι. Αλλά όταν λέμε κόσμο δεν αναφερόμαστε στις διασημότητες, αυτές είναι ένα ελάχιστο ποσοστό". "Θες να πεις πως πρέπει να αισθάνομαι τυχερός;" "Φυσικά. Πλήρης". "Και το γκελ; Δε χρειάζεται το γκελ;" "Και το Γκράαλ χρειάζεται. Αλλά το βρήκε μόνο ο Γκάλαχαντ". "Αυτές είναι μυθοπλασίες, η τέχνη είναι ένα υπαρκτό γεγονός". "Εσύ το βλέπεις έτσι. Για τους άλλους μπορεί να μη σημαίνει τίποτα". "Μα η ζωή στηρίζεται πάνω στην τέχνη, πας σινεμά, βλέπεις θέατρο, διαβάζεις βιβλία, μένεις σε σπίτια που φτιάχνουν αρχιτέκτονες, παρακολουθείς θεάματα, έχεις ένα καλοσχεδιασμένο αυτοκίνητο, φοράς όμορφα ρούχα που σχεδίασε κάποιος, ακούς μουσική... τόσα πράγματα". "Όταν πεινάς όμως έχεις άλλες προτεραιότητες". "Γιατί την κάνουμε τώρα αυτή τη συζήτηση;" "Δεν ξέρω, εσύ την άρχισες".

Η εκλογή προέδρου κι ο pirandello.

«Σταύρος Δήμας». Είπα. «Παρών» είπε ο Pirandello απ’ το άλλο δωμάτιο. «Η διαδικασία θα μας γίνει αυτόματη μ’ αυτές τις επαναλήψεις». «Ναι, αλλά τα κουκιά είναι κουκιά, όσο και να τα μετράς δε βγαίνουν που να χτυπιέσαι». «Εμένα με απασχολεί το μετά». «Εκλογές. Θα γίνουν εκλογές». «Ναι. Πιο μετά εννοώ». «Ποιος ζει - ποιος πεθαίνει μετά». «Δε βλέπω να σε νοιάζει κιόλας». «Δεν είμαι υποψήφιος». «Μιλάω για την Ελλάδα». «Αυτά τα πράγματα είναι προκαθορισμένα, με το να το σκέφτεσαι δεν αλλάζει κάτι». «Ναι μωρέ, ξέρω. Μ’ απασχολεί όμως. Μ’ απασχολεί που είναι σαν να μην υπάρχει αύριο». «Εξαρτάται από ποια μεριά επιλέγεις να είσαι. Εννοώ τους χαμένους ή όχι». «Μα τι λες; Αυτό δεν το επιλέγεις». «Το επιλέγεις. Με τη στάση σου. Με τον τρόπο που το αντιμετωπίζεις». «Δηλαδή τι να κάνει ο κόσμος;» «Ο κόσμος ξέρει πολύ καλά τι πρέπει να κάνει. Ίσως κατά βάθος να γίνεται αυτό που θέλει ο κόσμος». «Δηλαδή προτιμάει ο κόσμος αυτό το χάος; «Θέλει να μην έχει να φάει; Δε σε καταλαβαίνω». «Ναι , ξέρω, είναι λίγο ακραίο». «Είναι παράλογο, δεν είναι ακραίο». «Είναι μεθοδευμένο. Έχουν καταφέρει να σε πείσουν ότι δε μπορείς να κάνεις τίποτα. Και ‘σένα πάνω - κάτω σε βολεύει να μην κάνεις τίποτα, έχεις και επιχειρήματα». «Δε σε πιάνω σήμερα». «Είναι εύκολο να το παίζεις θύμα, το άλλο θέλει κότσια που δεν τα ‘χεις». «Γίνεσαι κυνικός». «Κουταμάρες, τίποτα δε γίνομαι, αυτή είναι η αλήθεια. Είμαι αποτυχημένος και δε μπορώ να κάνω τίποτα, αυτό δεν ακούς συνέχεια;» «Μα έχουμε οικονομική κρίση, δεν υπάρχουν λεφτά, τι να κάνει ο κόσμος;» «Τα ‘χουμε πει αυτά. Δε θέλει να τα κάνει». «Δεν ξέρω. Μπορεί να ‘χεις και δίκιο». «Τι ώρα είναι η ψηφοφορία;» «Ποια ψηφοφορία;» «Αυτή για τον Δήμα». «Δεν ξέρω, το βράδυ». «Και πόσους έχει;» «160 νομίζω». «Δεν ξέρω αν ο κόσμος αντιλαμβάνεται την κρισιμότητα της κατάστασης». «Και να την αντιλαμβάνεται τι αλλάζει;» «Τίποτα. Αλλά είναι ένα ερώτημα». «Το θέμα είναι οι άλλοι να ‘χουν ένα πρόγραμμα, μην πάμε σαν το σκυλί στο αμπέλι». «»Εγώ βλέπω πως η εκλογή του Τσίπρα θα μπορούσε να ‘ναι μεγάλη ευκαιρία για την Ευρώπη, να εναντιωθεί όλη η Ευρώπη στο Τραπεζικό σύστημα. Αλλιώς…» «Αλλιώς τι;» «Αλλιώς πάμε χαμένοι, όλοι παρέα. Και θα μείνουν μόνο οι πολιτικοί να παίζουν παιχνιδάκια και να τσεπώνουν ό,τι υπάρχει ή ό,τι απομένει. Όλοι οι άλλοι φούντο». «Έπρεπε να γίνουμε πολιτικοί, αυτό κατάλαβα». «Ναι. Το κατάλαβες αργά βέβαια». «Λοιπόν» είπα, «πάμε;» «Πάμε. Τι θα κάνουμε σήμερα;» «Θα δεις».

Πρωινή κουβεντούλα με τον piandello.

«Τι έχει σήμερα το πρόγραμμα;» «Έχω κάτι αλλαγές ακόμα να κάνω, να πάνε αυτά εδώ, εκεί, τα άλλα εδώ, ξέρεις». «Πάντα έτσι τα γυροφέρνεις;» «Όχι πάντα. Μέχρι να βρούνε τη θέση τους». «Και μετά;» «Έχω δυο - τρία ραντεβού, με φίλους». «Μου φαίνεται ότι το διασκεδάζεις όλο αυτό». «Ναι, καλά είναι. Κάνω το κέφι μου και οργανώνεται κι η δουλειά». «Θα τα πάρεις κι αυτά;» «Ναι». «Κι αυτά;» «Αυτά όχι. Αυτά θα τα δουλέψω εδώ μάλλον. Προέχουν άλλα όμως». «Με τα βιβλία τι γίνεται;» «Η Ειρήνη μου υποσχέθηκε κάτι για την Τετάρτη… ίσως και πιο νωρίς». «Θα το προωθήσεις;» «Αυτός είναι ο στόχος μου». «Κι αυτά εδώ τα μικρά τι είναι;» «Εργάκια. Πρώτη φορά κάνω τόσο μικρά έργα». Είσαι ή του ύψους ή του βάθους». «Προέκυψε, δεν το είχα υπολογίσει». «Κι απ’ ό,τι αντιλαμβάνομαι πρόκειται για σειρά». «Ναι. Αλλά θα πάρει μάλλον καιρό». «Αυτή θα ‘ναι η τελική διάσταση;» «Ναι». «Μπορείς να δουλέψεις σε τόσο μικρό μέγεθος;» «Είναι σαν σημειωματάριο. Καταγράφω τις ιδέες μου». «Αναβρασμός». «Μου κάνει καλό να ‘χω έναν στόχο». «Νόμιζα πως θα δούλευες εκείνες τις κολώνες. Και ότι στη συνέχεια θα έφτιαχνες κάτι φιγούρες». «Αυτό είναι μεγαλόπνοο σχέδιο, έχει πάρα πολλά προβλήματα». «Δηλαδή το εγκατέλειψες;» «Το ψάχνω. Έχω και τα σακάκια που θέλω να κάνω». «Πρέπει να ‘χεις άλλα εκατό χέρια για να τα κάνεις όλα αυτά». «Εν ανάγκη θα βγάλω και χέρια». «Αυτό θα ήθελα να το δω». «Εννοώ ότι θα ‘χω βοήθεια». «Αν θες βοήθεια πες μου». «Όταν έρθει η ώρα, ακόμα δε σε χρειάζομαι». «Φεύγεις; Δεν είναι νωρίς;» «Δε φεύγω ακόμα, έχω δυο - τρεις ώρες. Κι έχω να κάνω και γυμναστική». «Αυτό πια… το βρίσκω τρομερό». «Δεν είναι δύσκολο. Κι αυτή η δουλειά χρειάζεται φυσική κατάσταση». «Δε θες να το βάλεις κάτω ε;» «Όχι. Δε θέλω».

Τα "ζώδια" κι ο pirandello.

«Ας μιλήσουμε σοβαρά, τι προβλέπεις;» «Δεν προβλέπω τίποτα, είναι φως - φανάρι». «Ότι βγαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ». «Ότι πάμε κατά διαόλου, ανεξαρτήτως ποιος θα βγει εμείς πάμε κατά διαόλου». «Έχεις τρομοκρατηθεί». «Όχι, το βλέπω απ’ τις δηλώσεις που κάνουν οι ξένοι, τα άρθρα στις εφημερίδες… δεν πάμε καλά». «Πιστεύεις κι εσύ αυτό που λένε για τον Τσίπρα;» «Ναι. Ο τύπος δεν είναι αυτό που φαίνεται. Ή αυτό που θέλει να δείχνει. Είναι προσωπικά τα ζητήματα, για όλους αυτούς, κάνουν τη δουλειά τους. Αυτό που συμβαίνει σε μας τους άλλους είναι άλλο, θα μας καλέσουν μετά να πληρώσουμε τα σπασμένα». «Μα αυτό κάνουμε ως τώρα, πληρώνουμε τα σπασμένα». «Ναι. Δεν υποστηρίζω την κυβέρνηση, με ξέρεις. Αλλά πρέπει να μάθεις τέλος πάντων σαν χώρα να υπολογίζεις και τη δύναμη των άλλων, τι είδους πιέσεις μπορούν να ασκούν». «Είναι στημένο δηλαδή το παιχνίδι;» «Οπωσδήποτε. Και δεν έχει να κάνει με τις μικροπολιτικές που κάνουν εδώ τα κόμματα. Και άλλωστε, τι είναι τα κόμματα; Έχει συνείδηση κάποιος απ’ αυτούς; Ή νοιάζεται για τον κόσμο; Αυτοί νοιάζονται μόνο για το έδρανο, είναι πουλημένοι, άπαντες». «Εννοείς όλους τους χώρους;» «Ένας είναι ο χώρος, η Βουλή. Όλοι αυτοί έχουν εκεί μέσα τα μαγαζάκια τους. Και μας δουλεύουν ψιλό γαζί. Με εμπάθειες, με μαρκίζες… σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι, αριστεροί, οικολόγοι… άπαντες, όλοι κοιτάζουν την τσέπη τους». «Δεν ξέρω τι να πω. Θα είχα τεράστιο δίλημμα αν ψήφιζα». «Πώς να μην έχεις; Όλοι σου δίνουν κι από ένα σκοινί για να κρεμαστείς». «Δηλαδή την κρεμάλα δεν την αποφεύγουμε;» «Όχι. Με τον Σαμαρά κρεμασμένοι με τον ΕΝΦΙΑ και το μνημόνιο. Και με τον άλλο κρεμασμένοι στις αγορές». «Μου έκανες την καρδιά περιβόλι». «Εγώ;» «Εσύ. Μ’ αυτά που λες». «Θα ήθελα πολύ να λέω άλλα. Αλλά έτσι έχουν τα πράγματα». «Γάμησέ τα δηλαδή ε;» «Εντάξει, δεν είμαι κι η Λίτσα Πατέρα, μπορεί να γίνουν κι αλλιώς».

Η διαφήμιση κι ο Pirandello.

«Καλά, είναι δυνατόν; Στου Μπελαμί το ουζερί;» «Τι εννοείς;» «Το διαφημίζουν. Σαν να μην πέρασε μια μέρα». «Έτσι είναι ο κόσμος». «Το ξέρω. Αλλά δεν αντέχεται ρε φίλε μου να σου πλασάρουν 50 χρόνια το ίδιο τραγούδι». «Είναι φτηνό μάλλον». «Και τα λάχανα είναι φτηνά, δεν τα διαφημίζουν». «Εδώ λέει ότι το Belle Amie ήταν ένα θρυλικό στέκι στον Πειραιά, δε λέει πότε». «Μα ποιον ενδιαφέρει αυτό το τραγούδι;» «Κάποιον θ’ ενδιαφέρει. Αυτούς που τους αρέσει να μαζεύουν άχρηστες συλλογές». «Μα τα ακούνε ποτέ όλα αυτά;» «Όχι. Αλλά είναι τζάμπα». «Εγώ βγάζω φλίχτενες». «Τι είναι οι φλίχτενες;» «Δεν ξέρω. Εξανθήματα». «Μην τα ακούς». «Μα δε γίνεται. Είμαστε σε προεκλογική περίοδο υποτίθεται, θες ν’ ακούσεις τι γίνεται». «Διάβασέ τα στο internet». «Μα δεν τα λέει όλα το internet». «Τότε θ’ ακούς κι αυτά, έτσι πάει». «Εσένα δε σ’ ενοχλεί;» «Μ’ ενοχλεί. Αλλά όπου και να το λέω μου λένε αυτό». «Άκουσες τίποτα άλλο;» «Ένα ατύχημα στην εθνική. Και τις δηλώσεις του Τσίπρα απ’ το Ηράκλειο». «Για αυτούς με τα Καλάσνικοφ;» «Τους είδαν στις κάμερες». «Και;» «Περιμένουν να κάνουν το λάθος και μετά θα τους πιάσουν». «Τι μπορεί να σημαίνει μια επίθεση στην πρεσβεία του Ισραήλ;» «Εντυπωσιασμό. Τι θες να σημαίνει;» «Ξέρω ‘γω; Ένα πολιτικό μήνυμα». «Ναι. Γαμάτε γιατί χανόμαστε».

Η γνώμη του pirandello.

«Δεν καταλαβαίνω, τι δε σ’ αρέσει;» ρώτησε ο Pirandello. «Τίποτα. Γενικά. Είναι χαμηλότερα των προσδοκιών μου». «Μήπως υπερβάλεις; Θέλω να πω… εγώ δε βλέπω καμιά διαφορά από άλλα». «Ίσως είναι αυτό, ότι κατά κάποιο τρόπο επαναλαμβάνομαι». «Μα τι άλλο να κάνεις; Ο καθένας έχει ένα στυλ που ζωγραφίζει, εσύ έχεις αυτό, τι άλλο να κάνεις;» «Δεν ξέρω, αυτό είναι που μ’ απασχολεί». «Είναι λογικό. Αυτό που κάνεις έχει κάποια όρια… εφόσον δουλεύεις με τα ίδια υλικά, με τα ίδια χρώματα… τι περίμενες;» «Χρησιμοποιώ τα ίδια μέσα θέλεις να πεις». «Ναι, αυτό. Είναι σαν να ‘χω ένα καπέλο σ’ όλα τα χρώματα. Παραμένει το ίδιο καπέλο». «Ωραία, το ‘πιασες. Τι προτείνεις;» «Δεν ξέρω. Να είσαι πιο αποφασιστικός, να ξεχάσεις εκείνα που ξέρεις και να επιχειρήσεις κάτι άλλο». «Στα λόγια είναι όλα πιο εύκολα». «Δεν έχει να κάνει αυτό. Ή θα το πας πιο πέρα ή μην το κάνεις καθόλου». «Τώρα εσύ γίνεσαι αυστηρός. Ξέρεις πόσο δύσκολο είναι αυτό που μου ζητάς». «Εσύ θες να κάνεις αυτή τη δουλειά, όχι εγώ. Εγώ είμαι εδώ για να λέω τη γνώμη μου». «Εντάξει» είπα. «Πιάσε από ‘κει ένα τελάρο».

Ο pirandello βοηθός.

«Να» είπα, «κολλάω αυτή τη λινάτσα και αυτά τα χαρτιά…» «Τα γυαλόχαρτα». «Ναι, σωστά, τα γυαλόχαρτα… αλλά θα μπορούσε να ήταν άλλα χαρτιά ή ένα σίδερο, κάτι με άλλη υφή». «Κατάλαβα. Και τώρα τι κάνουμε;» «Τώρα φέρε μου το φλιτζάνι μου με τον καφέ». «Θες να σου βάλω ζεστό;» «Όχι, το θέλω για εδώ». «Κατάλαβα». «Είναι ένα στάνταρ χρώμα, κανονικά η λινάτσα θα πρέπει να γίνει καφέ». «Κι αν δε γίνει;» «Θα γίνει. Θα διατηρήσει την υφή της και θα ενοποιηθεί με τα γύρω». «Και τώρα;» «Τώρα περιμένουμε». «Πόσο;» «Αύριο θα μπορούμε να επέμβουμε, να μείνει μέχρι ν’ απορροφηθεί η κόλλα». «Και μετά;» «Μετά θα βάλουμε κάτι γραμμικό, άσπρο ή κάτι άλλο, θα δω». «Γιατί; Τι εννοείς;» «Θέλει κάτι συγκεκριμένο και γραμμικό για να οριοθετήσει το χάος». «Και μετά;» «Μετά μπορούμε να πάμε για ψάρεμα, σινεμά ή όπου αλλού θες». «Δηλαδή αυτό ήταν; Τελειώσαμε;» «Όχι ακριβώς. Αύριο που θα ‘χει στεγνώσει θα μπορούμε να επέμβουμε, θα ξηλώσουμε τη λινάτσα και θα παραμείνει ένα αποτύπωμα. Ένα φωτεινό αποτύπωμα σε σκούρο φόντο. Μετά θα προσθέσουμε άσπρο στην πάνω δεξιά γωνία και θα τραβήξω μερικές μαύρες γραμμές ή κάτι τέτοιο. Ύστερα θα οριοθετήσουμε το κάτω μέρος που τελειώνει αυτή η κεντρική φόρμα με κάποιο τρόπο, δεν έχω σκεφτεί ακόμα πως και στο τέλος θα βάλουμε μια καθαρή κάθετη γραμμή που θα τα στηρίζει όλα αυτά». «Και γιατί πρέπει να περιμένουμε μέχρι αύριο; Θα σκάσω ως αύριο». «Γιατί κάθε τι θέλει τον χρόνο του. Αν ξηλώσουμε τη λινάτσα άκαιρα θα ξηλώσουμε μαζί και το φόντο και δε θα ‘χουμε κάνει τίποτα». «Και τώρα δηλαδή τι κάνουμε; Έχει κάποιο νόημα;» «Ναι. Μια αρμονία. Και μια εικόνα που δε θα μπορούσε να υπάρξει δίχως τη δική μας παρέμβαση».

Τα νιαουρίσματα κι ο pirandello.

«Γρήγορα» φώναξε ο pirandello εισβάλοντας σαν σίφουνας στο δωμάτιο, «φόρεσε αυτό». «Τι είναι αυτό;» ρώτησα βλακωδώς γιατί φαινόταν τι ήταν, ένα γερμανικό κράνος. «Γιατί να το βάλω;» «Γίνεται χαμός εκεί έξω, δεν ακούς;» Άκουγα. Αλλά δεν ήξερα τι είναι. «Τι είναι;» ρώτησα και καλού - κακού το φόρεσα. «Γάτες» είπε ο Pirandello, «έχουν τρελαθεί». «Και γιατί πρέπει να φοράμε κράνη;» «Ποτέ δεν ξέρεις, είναι σε οργασμό». «Και θα μας σώσουν τα κράνη; Είσαι παλαβός;» «Σωστά» είπε ο Pirandello κι έβγαλε το κράνος του. Ύστερα το ‘βαλε στο πάτωμα κι έκατσε από πάνω. «Τι κοιτάς; Ρώτησε. «Έτσι έκανε κι η Φαλάτσι στο Βιετνάμ, λες να μην ήξερε;»

Η Σαρανταπόρου κι ο pirandello.

«Είπα να ξαναγυρίσω εδώ που δεν συμβαίνει τίποτα». «Θα κάνουμε και έπαρση σημαίας;» «Όχι. Θα περιμένουμε εδώ να έρθουν τα έργα. Ύστερα θα τα μαζέψουμε και θα φύγουμε». «Εγώ θα έλεγα να κρεμάσουμε ένα - δυο». «Θα δούμε. Πρέπει να φέρουμε το τραπέζι λίγο πιο στη μέση και να ξεφορτωθούμε εκείνες τις καρέκλες». «Στην ουσία μιλάμε δηλαδή για τρεις τοίχους, άντε τέσσερις». «Είναι κι οι έξι θέσεις μέσα». «Επάνω;» «Επάνω θα πάμε τα άφτιαχτα. Και λέω μήπως κλείσουμε εντελώς τα παράθυρα». «Εδώ δε χωράει εκείνο το τρίπτυχο;» «Νομίζω ότι χωράει. Εδώ παλιά είχα το ένα απ’ τα δίδυμα». «Αν έλειπε αυτός ο τοίχος…» «Ξέχνα το, δε γίνεται». «Και από φώτα τι γίνεται;» «Ίσως πάρουμε μια - δυο λάμπες ακόμα». «Δεν έχει τόση φασαρία που έλεγες». «Παλιά είχε κίνηση νωρίς το πρωί. Και ύστερα πάλι αργά το μεσημέρι. Τις άλλες ώρες είναι συνήθως ήσυχα». «Ούτε έχει τόση υγρασία… αν σκεφτείς πως έχει μείνει τόσα χρόνια κλειστό». «Είναι μαγικό σπίτι, δε σ’ αφήνει να φύγεις». «Εσύ όμως έφυγες». «Ναι. Για άλλους λόγους». «Και τώρα;» «Θα το κάνω το στέκι μου. Μόνο έργα». «Ήρθαν». «Άνοιξέ τους». «Πού τα ακουμπάμε;» ρώτησε ο άνθρωπος. «Εδώ τα μεγάλα», είπε ο Pirandello, «τα μικρά στον άλλο τοίχο και θα δούμε μετά εμείς που θα τα βάλουμε. «Δε σας έχω ξαναδεί εσάς» είπε ο άνθρωπος. «Είμαι ο μάνατζερ του κυρίου». «Σε πέντε λεπτά θα ‘χουμε τελειώσει» είπε ο άνθρωπος. Επέμενε ότι είχε ξανάρθει και εδώ και στο Μάτι. Εγώ δεν τον θυμόμουν με τίποτα.

Η περιβόητη μετακόμιση κι ο Pirandello.

«Θα τα πάρεις όλα;» ρώτησε ο Pirandello σ’ ένα διάλειμμα που κάναμε. «Όχι» είπα, «θ’ αφήσω τα μικρά… και αυτά που έχω στους τοίχους. Αλλά όλα τα άλλα δεν υπάρχει κανένας λόγος να βρίσκονται εδώ». «Καλά κάνεις. Δεν είναι δηλαδή για να ‘ναι στοιβαγμένα στο πάτωμα και να ‘χεις ένα σπίτι άδειο». «Ναι. Αν είναι να θαφτούν ας θαφτούν εκεί τουλάχιστον». «Καταλαβαίνω πώς το λες. Και δε μπορώ να πω τίποτα». «Δε χρειάζεται, τα ‘χουμε πει τόσες φορές όλα αυτά που γινόμαστε και γελοίοι». «Τι ζωγραφίζεις τώρα;» «Ένα όνειρο που είδα. Προσπαθώ να το κρατήσω ζωντανό στη μνήμη μου». «Και τα καταφέρνεις;» «Για την ώρα ναι. Μπορεί να μην γίνει όπως το φαντάζομαι στο τέλος αλλά κάτι θα μείνει». «Και πότε η μετακόμιση;» «Την Τρίτη, την Τρίτη αναχωρούμε». «Μοιάζεις να το χαίρεσαι». «Ήθελα καιρό να το κάνω. Νομίζω ότι η θέση τους είναι εκεί». «Και γιατί δεν το ‘χες κάνει τόσο καιρό;» «Δεν είχα χρόνο. Αλλά όταν μπήκαν τα νερά απ’ τη σκάλα… αν έλειπα θα ήταν όλα τώρα για πέταμα». «Εκεί κάτω θα ‘ναι τουλάχιστον ασφαλή». «Ναι. Αλλά δεν είναι μόνο γι’ αυτό, φτιάχτηκαν για εκεί». «Και η έκθεση;» «Κάπου θα γίνει. Το θέμα είναι πως μ’ έχει κινητοποιήσει και δουλεύω. Κι όταν ζωγραφίζω τα ξεχνάω όλα τα άλλα». «Πάντως είναι ακατάλληλη εποχή για τέχνη». «Πάντα η εποχή είναι ακατάλληλη για την τέχνη. Αλλά κάνει ότι δεν το καταλαβαίνει, δε σε ρωτάει. Έρχεται και στρογγυλοκάθεται στο κεφάλι σου και δεν το κουνάει με τίποτα. Και τότε το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να κάνεις ό,τι σου λέει… μέχρι να σε βαρεθεί και να φύγει… σαν τις γκόμενες». «Αλήθεια… εκείνο το βιβλίο που έγραψες…» «Το διορθώνει η Ειρήνη». «Ακόμα;» «Ακόμα». «Δεν πειράζει, εσύ δούλευε». «Αυτό κάνω. Πάντα έτσι έκανα» είπα κι έκρυψα έναν αναστεναγμό. «Τι λες, συνεχίζουμε;» ρώτησε ο Pirandello και σηκώθηκε. «Πάμε» είπα. Και πιάσαμε πάλι να τυλίγουμε τα τελάρα…

Οι "όροι" του pirandello.

«Τι έχεις, δε σε βλέπω καλά» είπε ο Pirandello. «Δεν είμαι καλά από χθες» είπα, «είχα μια άσχημη μέρα». «Και τι έγινε;» «Τίποτα, πιέστηκα… κάποια πράγματα που πέφτουν όλα μαζί». «Και στην πέφτουν και σε ρωτάνε τι και πώς ε;» «Ακριβώς. Ο κόσμος δεν αντιλαμβάνεται μερικά πράγματα, το πότε πρέπει να κάτσει στ’ αυγά του και να μην πει τίποτα». «Κατάλαβα» είπε ο Pirandello, «κάνε πέρα». «Τι θες να κάνεις;» «Θα γράψω εδώ δυο κουβέντες που δε θες να γράψεις εσύ». Του παρέδωσα το πληκτρολόγιο. «Κατ’ αρχάς να πω πως το κινητό το ‘χω για τις δουλειές μου. Δεύτερο αν θέλω να γράψω περισσότερα, γράφω. Αν δε γράφω πάει να πει πως δε θέλω. Τρίτο, εγώ δε ρωτάω κανέναν για τα προσωπικά του και άρα δε θέλω να με ρωτάνε. Τέταρτο, όποιος δεν τα πάει καλά με τους όρους μου πάει σπίτι του». «Είναι πολύ σκληρό, μυν το γράψεις». «Δεν είναι σκληρό, είναι αληθινό. Κι αν δε βάζεις όρια βάζει ο άλλος τα δικά του και την πατάς. Θες;» «Μάλλον όχι. Αλλά γράψτο με πιο όμορφο τρόπο». «Να γράψω από κάτω ένα συγγνώμη να τελειώνουμε;» «Δεν ξέρω, γράψε ό,τι θες». «Ωραία, δε γράφω τίποτα».

Η άποψη του pirandello.

«Θα πας Αθήνα;» «Ναι, γιατί να μην πάω;» «Δεν είπα τίποτα». «Πάω να στήσω ένα κομμάτι». «Να κάνεις ό,τι θες, δε με αφορά». «Θες να ‘ρθεις;» «»Να κάνω τι;» «Δεν ξέρω, επειδή σε βλέπω κάπως». «Δεν καταλαβαίνω, τι έχω;» «Έλα να βοηθήσεις αν θες». «Αν σου είμαι απαραίτητος… να δω όμως τι έχω από δουλειές». «Γενικά… δεν ξέρω αν έχω πράγματι κάτι να κάνω… είναι που θέλω και τόση ώρα να φτάσω, είναι μετά που όλοι θυμούνται πως θέλουν να με δουν και γίνεται το σπίτι παιδική χαρά, μου τη σπάει λίγο όλο αυτό». «Μπορώ να αναλάβω να τους διώχνω, είμαι καλός σ’ αυτό». «Ξέρεις, πάλι καταλήγω στο ότι δεν καταλαβαίνουν τίποτα απ’ αυτά που κάνω». «Να μη σ’ ενδιαφέρει». «Μια κουβέντα είναι αυτή. Δεν υπάρχει περιβάλλον. Ή υπάρχει και είναι τοξικό». «Μη δίνεις σημασία, εσύ να κάνεις εκείνο που θες». «Έτσι κι αλλιώς αυτό κάνω. Αλλά είναι θλιβερό το όλο ζήτημα». «Να σου πω ότι δε σε καταλαβαίνω; Μια χαρά σε καταλαβαίνω». «Ναι. Εγώ δε με καταλαβαίνω». «Εσύ καλά θα κάνεις να σκέφτεσαι λιγότερο και να δουλεύεις περισσότερο. Αλλιώς θα πας σε ψυχίατρο». «Λες;» «Λέω».

Το Βατικανό κι ο pirandello.

«Τα ‘μαθες;» ρώτησα μπαίνοντας. Καμία απάντηση. «Μπλέξαμε» σκέφτηκα. Μετά άρχισα να τον φωνάζω και να τον ψάχνω από δωμάτιο σε δωμάτιο. Δεν ήταν πουθενά. Περίμενα λίγο. Μετά τον έψαξα στον κήπο, ούτε εκεί ήταν. Βγήκα και πήγα μέχρι το καφενεδάκι της παραλίας, δεν τον είχε δει κανείς. Και όταν είδα πως το αυτοκίνητο ήταν στο σπίτι άρχισα ν’ ανησυχώ, μέχρι και την αστυνομία σκέφτηκα. Κάπνισα δυο - τρία τσιγάρα, μπας και φανεί. Στο τέλος το αποφάσισα, θα ‘παιρνα το 100. Και ‘κείνη τη στιγμή ακριβώς χτύπησε το τηλέφωνο. «Ναι» είπα ενώ προσευχόμουν από μέσα μου να ‘ναι εκείνος και να μην ακούσω ως συνήθως τίποτα δυσάρεστο. «Το φαντάστηκα πως θα ήσουν εκεί» είπε ο Pirandello, «έρχομαι». «Πού είσαι διάολε;» του φώναξα, «γιατί δεν αφήνεις ένα σημείωμα;¨» «Είχα δουλειά και βιαζόμουν» μου είπε. «Τώρα είμαι στο ταξί». «Έχω να σου πω νέα, θ’ αργήσεις;» «Έχει κίνηση, δεν ξέρω. Τι τρέχει;» «Με θέλουν για συνέντευξη». «Το ξέρω» είπε απαθής, «θα τα πούμε αφού έρθω». «Πού το ξέρεις;» ρώτησα, «εγώ δεν έχω μια ώρα που το ‘μαθα». «Το ξέρω γιατί εγώ το κανόνισα. Και τώρα βιάζομαι γιατί πρέπει να σου πω και τι θα τους πεις, εσύ είσαι κάπως μπουνταλάς». «Τι πάει να πει εσύ το κανόνισες; «Από πού κι ως πού; Γιατί δεν μου είπες τίποτα;» «Γιατί θα μου ‘λεγες όχι. Τώρα που κανονίστηκε δε μπορείς να αρνηθείς, τέλειωσε». «Και πού τους ξέρεις εσύ αυτούς;» «Ξεχνάς πως είμαι Ιταλός». «Και τι σχέση έχει αυτό;» «Το περιοδικό είναι ιταλικό, θυμάσαι;» «Ποιο περιοδικό είναι ιταλικό;» «Θα με σκάσεις. Αυτό απ’ το οποίο θα σου πάρουν τη συνέντευξη». «Εμένα δεν μου είπαν τίποτα τέτοιο, μου μίλησαν για ένα ηλεκτρονικό περιοδικό… δηλαδή δεν ανέφεραν τίποτα, ούτε Ιταλίες ούτε τίποτα». «Μην ανησυχείς για τη γλώσσα θα σου τα μάθω εγώ και εσύ θα τα πεις, μια μέρα δουλειά είναι». «Μα δε μου μίλησαν ιταλικά». «Μπορεί να ξέρουν ελληνικά, πού να ξέρω». «Ήταν μια κοπέλα». «Φυσικά και θα ήταν κοπέλα, έτσι γίνεται. Στους άντρες στέλνουν γυναίκες. Και στις γυναίκες άντρες, είναι οργανωμένοι». «Για να το λες έτσι θα ‘ναι». «Θα μιλήσεις για τη σχέση της καθολικής εκκλησίας και της τέχνης, τα ξέρεις αυτά». «Ποιας καθολικής εκκλησίας; Τι δουλειά έχει η καθολική εκκλησία;» «Ξεχνάς ότι είμαι και καθολικός». «Και τι σχέση έχει αυτό; Και τι ξέρω να πω εγώ για την καθολική εκκλησία και την τέχνη; Εμένα μου είπαν πως θα μιλήσω για τη δουλειά μου». «Έτσι σου είπαν απ’ το τηλέφωνο, δε λέγονται αυτά απ’ το τηλέφωνο, υποτίθεται πως το Βατικανό δεν ανακατεύεται σε τέτοια πράγματα». «Δεν καταλαβαίνω, τι δουλειά έχω εγώ με το Βατικανό;» «Θα στα πω από κοντά, δε μπορώ να μιλάω απ’ το ταξί». «Εμένα με ρώτησαν αν θέλω να τους μιλήσω για τη δουλειά μου, για τα έργα μου, γι’ αυτά που γράφω. Τι δουλειά έχει το Βατικανό κι η εκκλησία;» «Δεν ξέρω». «Πώς το λένε το περιοδικό;» «Δε θυμάμαι, ΒΑΤΙΚΑΝΟ νομίζω». «Κάποιο λάθος θα κάνεις, εμένα μου το είπαν αλλιώς». «Μ’ αμφισβητείς; Σου λέω πως εγώ το κανόνισα, από εκεί έρχομαι». «Πότε το κανόνισες;» «Δηλαδή δεν το κανόνισα ακόμα, μια συζήτηση έκανα». «Εμένα με πήραν εδώ και πέντε ώρες, εσύ πότε τους μίλησες;» «Ε… πριν από λίγο… έκανα μια ώρα να έρθω». «Γι’ αυτό δε μου λέει τίποτα το ΒΑΤΙΚΑΝΟ κι η καθολική εκκλησία, γιατί με πήραν από αλλού». «Τι να σου πω» έκανε. «Βατικανό είναι, κάνει φαίνεται και θαύματα». Και μου έκλεισε το τηλέφωνο.

Οι "παρατηρήσεις" του pirandello.

«Πώς πάει;» ρώτησε ο Pirandello. «Μια απ’ τα ίδια» είπα. «Κάτι δεν πήγε καλά ή μου φαίνεται;» ρώτησε πάλι. «Όχι, μια χαρά είμαι, λίγο προβληματισμένος». «Εννοώ με το έργο, χθες ήταν άσπρο… τώρα είναι… περίεργο». «Όχι, είναι εντάξει, θέλει τον χρόνο του, να μείνει όλη τη νύχτα». «Ξέρεις τι προσέχω; Ότι όταν προσέχεις τη σύνθεση αδιαφορείς για τις ματιέρες. Και το αντίθετο». «Δεν το είχα προσέξει. Πράγματι» είπα, «μπράβο». «Δε μπορείς να τα κάνεις και τα δύο ή έτσι το θες;» «Όχι. Δηλαδή είναι λάθος… ή μπορεί να μην είναι, δεν ξέρω». «Κάποιος λόγος πρέπει να υπάρχει, εδώ είναι κάτι σαν χρώμα, αυτή η κατάσταση… πώς να το πω;» «Είναι σκουριά. Απλώς την έβαψα άσπρη». «Και αυτό το κουρέλι». «Η λινάτσα. Μ’ αρέσει αυτό το μοτίβο, είναι εμφανές, πλάθεται χωρίς να χάνει τη συνοχή του… κι αυτό το έβαψα άσπρο». «Άλλο θέλω να πω, εδώ, στο άλλο τελάρο, αυτό που έχει μόνο σίδερα». «Ναι, σίδερα και κόλλα… για την ώρα». «Είναι εντελώς διαφορετικά. Αναγνωρίζω ότι είναι δικά σου επειδή έχω δει κι άλλα τέτοια στοιχεία αλλά μεταξύ τους είναι… άλλη φιλοσοφία». «Είναι το υλικό που γεννάει το έργο. Τα σίδερα είναι σαφή, άκαμπτα, έχουν το ίδιο χρώμα, διαφορετικά πάχη, κλίσεις, καταλαβαίνεις; Είναι σαν σχέδιο, παίζεις με κάτι το δεδομένο και προσαρμόζεις σ’ αυτό τη σύνθεση ή αυτό στη σύνθεση». «Το προσαρμόζεις…» «Ή προσαρμόζεται. Εξαρτάται απ’ το ποιο είναι πιο δυνατό, τι έχει δίπλα του, έχει τους ίδιους κανόνες με το χρώμα. Ίσως γι’ αυτό δεν έχω βάλει χρώμα». «Και όλο αυτό το κόλπο επαναλαμβάνεται σ’ όλα τα τελάρα;» «Συνήθως ναι. Είναι κάποιοι κανόνες… ας πούμε μια αρμονία, όπως με τις νότες, αν βάλεις λάθος νότα δεν την αντέχεις να την ακούσεις. Το ίδιο και το σχέδιο, τη λάθος αναλογία στην πετάει έξω. Και φυσικά με το χρώμα». «Ωραία» είπε ο Pirandello. «Τέλειωσες;» «Νομίζω» είπα. «Πάμε να φάμε; Πείνασα». Και τα παρατήσαμε όλα σύξυλα και φύγαμε.

Οι "φωτοτυπίες" του pirandello.

«Τι είναι όλα αυτά τα χαρτιά;» ρώτησα. «Κάνω cat-ups είπε ο pirandello. «Δε βρήκα άλλα πρόχειρα». Έσκυψα και πήρα ένα απ’ το πάτωμα. «Μα αυτά είναι δικά μου» έκανα έκπληκτος. Ο Pirandello συνέχισε να κόβει τα χαρτιά μου μ’ ένα χάρακα, ακάθεκτος. «Μπορείς να τα ξανατυπώσεις» είπε. «Και το δοκίμασα πριν με εφημερίδες, δεν έλεγε». «Σταμάτα» του φώναξα, «με ποιο δικαίωμα το κάνεις αυτό, με ρώτησες;» «Όχι. Αλλά τα θεώρησα άχρηστα κι είπα να κάνω κάτι μ’ αυτά». Του πήρα τα χαρτιά και τα πέταξα στο άλλο τραπέζι.»Είσαι απαράδεκτος» είπα, «κοίτα τι έχεις κάνει εδώ». «Έδωσα ψυχή σε άψυχα πράγματα, τα κείμενα πρέπει να ζουν. Κανονικά θα ‘πρεπε να το κάνεις εσύ αυτό… και αντί να μου πεις ευχαριστώ με βρίζεις». «Τι να σου πω καημένε… τι να σου πω; Κοίτα. Κοίτα τι έχεις κάνει» «Είναι πολύ καλύτερα από πριν» είπε, «πέταξα τη σκαρταδούρα». «Εκτός απ’ το να τα κάνεις κομμάτια τα πέταξες κιόλας;» «Έκανα πειράματα. Και πέταξα κάποια. Δεν έλεγαν τίποτα. Αράδες για τις αράδες». «Δε φταις εσύ, εγώ φταίω που σ’ ανέχομαι» είπα. Και προσπάθησα να βάλω τα κείμενα σε μια σειρά… ήταν απελπισία, καταστροφή. «Μη κάνεις έτσι» είπε ο Pirandello, «είναι όλα φωτοτυπίες». «Τι είναι;» «Φωτοτυπίες. Ήθελα να κάνω ένα πείραμα και χρειαζόμουν κείμενα. Ήταν πιο εύκολο να κάνω φωτοτυπίες». «Θέλεις να πεις…» «Πως αυτές οι αηδίες που γράφεις βρίσκονται εκεί που τις είχες, ανέπαφες». «Γιατί δε μου είπες απ’ την αρχή;» «Δε μ’ άφησες, με πήρες απ’ τα μούτρα». «Τέλος πάντων» είπα. «Πάλι καλά». «Ξέρεις τι δουλειά χρειάζεται να βρίσκεις πράγματα να ταιριάζουν και να βγάζεις καινούργια νοήματα;» «Εγώ θέλω τα δικά μου τα νοήματα. Αν θες να παίζεις να παίζεις με δικά σου κείμενα». «Είσαι στριμμένος. Χωρίς λόγο. Και οπισθοδρομικός. Και αγνώμον». «Αγνώμον επειδή μου καταστρέφεις τη δουλειά μου; Πας καλά χριστιανέ μου;» «Είναι απλώς φωτοτυπίες. Και το αποτέλεσμα είναι πολύ καλύτερο αν θες να ξέρεις, είναι πρωτοπορία». «Πού τι βλέπεις την πρωτοπορία; Αυτά όλα έγιναν πενήντα χρόνια πριν». «Δεν είπα ποτέ πως ήταν δική μου ιδέα». «Αυτό έλειπε». «Αλλά είχα μια άλλη ιδέα». «Τι ιδέα;» «Τι θα κερδίσω αν στην πω;» «Τίποτα. Αλλά θα μου την πεις γιατί θες να κοκορευτείς σε κάποιον». «Δε θα την πω πουθενά». «Θα την πεις. Θα την πεις γιατί εσένα σου είναι άχρηστη. Και γιατί θες να κάνεις πάντα τον έξυπνο». «Δε θα στην πω. Αλλά ήταν πραγματικά καλή ιδέα». «Τέλος πάντων» είπα, «παρ’ τα». «Μπήκες τώρα στον πειρασμό;» «Απλώς μου ‘ναι άχρηστα». «Εγώ για ‘σένα δουλεύω» «Νόμιζα πως συνέβαινε το αντίθετο». «Εντάξει. Πες πως πρόκειται για ανταλλαγή. Ένα πάρε - δώσε μεταξύ φίλων». «Θες δηλαδή και κάτι σαν αντάλλαγμα; Αυτό μου λες;» «Θα μπορούσα να σου φτιάξω ένα καινούργιο βιβλίο». «Ένα παλαβό βιβλίο θες να πεις». «Ένα ενδιαφέρον βιβλίο, κάτι που θα ‘ναι συναρπαστικό… σαν αφηρημένη ανθολογία». «Κάνε ό,τι θες. Δε μ’ ενδιαφέρει». «Ας μη σ’ ενδιαφέρει. Εσύ θα συνεχίσεις να γράφεις κανονικά. Εγώ θα τα κάνω φωτοτυπίες και θα τα επεξεργάζομαι, τι λες;» «Κάνε ό,τι θες. Αρκεί να ‘ναι φωτοτυπίες». «Ωραία» είπε ο Pirandello. «Άκου τώρα και την ιδέα». Και μου την είπε. Δεν ήταν κακή.

Η ιστορική Πρώτη συνέλευση κι ο pirandello.

Κόντευε μεσημέρι όταν καταφέραμε να ‘χουμε απαρτία. Και κάποτε καθίσαμε όλοι γύρω απ’ το μεγάλο τραπέζι της Καιτούλας, αυτό που 'χει έρθει απ’ την Αλεξάνδρεια. Απ’ τη μια οι αρχιτέκτονες κι απ’ την άλλοι οι καλλιτέχνες. Εγώ στη μια κεφαλή του τραπεζιού κι ο Pirandello απ’ την άλλη, απλώσαμε τα σχέδια ανάμεσα στους καφέδες και πιάσαμε τις ιδέες. «Όλοι ξέρουμε γιατί βρισκόμαστε εδώ» είπε ο Pirandello με παλαιοκομματικό ύφος, διακόπτοντας εκείνο το κλίμα αμφιθεάτρου που ‘χε δημιουργηθεί, «οπότε λέω να προσπεράσουμε τα προκαταρκτικά και να μπούμε κατευθείαν στο θέμα». Οι άλλοι όλοι ξαφνιάστηκαν. «Αν δεν έχετε αντίρρηση λέω ν’ αναλάβω εγώ τη διεξαγωγή της συζήτησης για να μην πελαγοδρομούμε». Και δίχως να περιμένει απάντηση συνέχισε: «εσείς έχετε κάποιες προτάσεις» είπε απευθυνόμενος στους αρχιτέκτονες. «Κι εσείς έχετε τις ιδέες» είπε στους άλλους. Κάτι πήγε να πει κάποιος. «Προτείνω λοιπόν να απευθύνεστε όλοι σε ‘μένα κι εγώ να διευθετώ το ζήτημα. Έτσι θα προχωράμε πιο γρήγορα». «Μοντέρνα Σταχτοπούτα» ψιθύρισε ο Θ. «Προτείνω επίσης να λαμβάνει ο καθένας τον λόγο με τη σειρά» είπε ο pirandello. «Έτσι δε θα καταλήξουμε χάβρα». «Νομίζω πως πρέπει ν’ αναλάβεις εσύ τη συζήτηση» μου έκανε χαμηλόφωνα η Φ. «Δε μαζευτήκαμε εδώ για να βγάλουμε Πάπα». «Λοιπόν» είπα, «ας εκθέσει κάποιος τα πράγματα, τι θέλουμε να κάνουμε… ο Δ.». Ο Δ. σηκώθηκε και ξερόβηξε. Ύστερα έστρεψε και υποκλίθηκε στον Pirandello, «με την άδειά σας δάσκαλε» του είπε και ο Pirandello ευχαριστημένος του έκανε εκείνον τον μορφασμό που χρησιμοποιεί για χαμόγελο. Ύστερα του έκανε νεύμα να συνεχίσει. Η Φ. είπε: «Δεν καταλαβαίνω τι γίνεται». Ο Θ. ήπιε μια γουλιά καφέ. Ύστερα έσκυψε μπροστά και της μουρμούρισε: «Αφού δε μπορείς να το αποφύγεις, απόλαυσέ το». Η Θ. - οι αρχιτέκτονες είναι Θ. και Θ. - πήρε τον λόγο: «ας μπούμε στην ουσία. Ποια είναι η ουσία για τον καθένα;» «Έχεις τα τσιγάρα μου;» τη ρώτησε ο Θ. Εκείνη ψαχούλεψε στην τσάντα της να βρει τα τσιγάρα του. «Πρέπει να τεθούν όλες οι απόψεις» είπε ενώ του τα έδινε. «Εμείς είμαστε εδώ για να υπηρετήσουμε αυτή την ιδέα. Θα κάνουμε βέβαια ό,τι νομίζουμε αλλά πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τι ακριβώς θέλετε να κάνετε κι εσείς». Ο Θ. τη διέκοψε για να πει: «η δική μας πρόταση εξαρτάται απ’ την αλλαγή χρήσης που θ’ αποφασίσετε. Αλλά υπάρχουν κάποιες βασικές δομές που δε μπορούν ν’ αγνοηθούν, οι διαστάσεις της σκάλας για παράδειγμα, τα ανοίγματα, η ιδέα πρέπει να προσαρμοστεί στις ανάγκες και το ανάποδο». «Συγγνώμη παιδιά» είπε η Φ. «τι ακριβώς λέμε;» "Ποιος παρακαλώ θα ήθελε να κρατήσει τα πρακτικά;" ρώτησε ο Pirandello. "Εγώ δάσκαλε" είπε ο Δ. και πήρε μπροστά του ένα χαρτί. Μετά ψάχτηκε και όταν διαπίστωσε πως δεν είχε πάνω του κάτι που να γράφει ζήτησε ένα μολύβι. "Ορίστε αγαπητέ μου" έκανε ο Pirandello και του έδωσε τη χρυσή πένα του. "Μπορεί να μου πει κάποιος τι κάνουμε τώρα;" ρώτησε αγανακτισμένη η Φ. «Συζητάμε» είπε ο Δ. "Αυτοσχεδιάζουμε" τον διόρθωσε ο Θ. «Ναι αλλά δε μαζευτήκαμε εδώ για να ξαναπιάσουμε τη συζήτηση απ’ την αρχή, έχουμε καταλήξει στο τι θέλουμε και πρέπει να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με τα λεφτά που έχουμε». «Αυτό ακριβώς» είπε η Β. που δεν είχε μιλήσει καθόλου. «Πρέπει να ξέρουμε σε τι ύψος θα κινηθούμε». «Θα κάνουμε το καλύτερο με το χαμηλότερο κόστος» είπε ο Θ. «Εκτός αν εσείς θέλετε να βάλετε καλύτερα υλικά… που κοστίζουν βέβαια». «Όχι, δε θέλουμε» είπε η Φ. «Θέλουμε κάτι καλό που ν’ αντέχει. Μίλα κι εσύ» είπε ύστερα σε ‘μένα. «Εγώ δεν έχω να πω τίποτα» είπα. «Τον χώρο θα τον οριοθετήσουν οι ανάγκες. Και να δούμε που ανεβαίνουμε αν θελήσουμε να εκμεταλλευτούμε και τα ανεκμετάλλευτα αυτά τέσσερα δέκατα». «Εγώ λέω να δούμε πρώτα τι θα κάνουμε με το υπάρχον, να μην ανεβάζουμε το κόστος» είπε η Β. «Και εγώ συμφωνώ» είπε η Θ. «Απλώς πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας, αν θέλετε δηλαδή να χρησιμοποιήσετε μετά και τα υπόλοιπα δέκατα πρέπει να το ξέρουμε». «Θέλετε άλλο καφέ;» ρώτησε η Β. «Κουλουράκια;» «Ναι, εγώ θα πάρω ένα κουλουράκι» είπε ο Pirandello, "είναι σπιτικά;" "Όχι, εδώ, απ' τον φούρνο" είπε η Β. Και κάπως έτσι εξελίχτηκε εκείνη η ιστορική Πρώτη συνέλευση.

Η «ανακούφιση» του pirandello.

Ο pirandello έριξε μια ματιά πάνω απ’ το κεφάλι μου, στο τελάρο. «Κι η ιστορία συνεχίζεται» είπε. Συνέχισα να κάνω τη δουλειά μου. Εκείνος πήρε μια καρέκλα και έκατσε παράμερα κάπως, να βλέπει. «Μην πεις τίποτα» είπα χωρίς να γυρίσω να τον κοιτάξω. «Δεν είχα σκοπό» είπε και άναψε τσιγάρο. Ύστερα σηκώθηκε και πήγε κι έφερε κι ένα τασάκι. Δεν του έδωσα σημασία… αν κι αυτό μάλλον δε γίνεται. «Πώς σου φαίνεται; Ρώτησα στο τέλος. «Όπως τα άλλα» είπε αδιάφορα. «Πώς να μου φαίνεται;» «Ναι» είπα, «μπορεί να μοιάζει. Αλλά είναι διαφορετικό». «Φυσικά και είναι διαφορετικό» έκανε πάντα απαθής, «εφόσον δεν το ελέγχεις». «Το ελέγχω» απάντησα προσπαθώντας να δείχνω σίγουρος. Εκείνος άπλωσε το χέρι του και κάτι έδειξε. «Αυτό» είπε στυφά, «τι χρώμα είναι;» «Δεν έχει σημασία» είπα αποφεύγοντας ν’ απαντήσω, «λίγο με απασχολεί αν είναι μαύρο ή άσπρο, παίζω με τις υφές, τις υφές και το φως». «Δεν έχει καθόλου καλό φως εδώ που δουλεύεις» έκανε. «Αν δε βλέπεις άνοιξε το παράθυρο» του είπα εγώ κι εκείνος πήγε και το άνοιξε. Ύστερα ξαναγύρισε και έριξε μια πιο σχολαστική ματιά. «Εδώ» είπε κι έδειξε πάλι, «αυτό το σημείο είναι εντελώς αδούλευτο». «Ούτε αυτό έχει σημασία» είπα κι έβαλα τα εργαλεία στην άκρη. «Ήρθες να μου χαλάσεις τη μέρα;» «Με ρώτησες πώς μου φαίνεται. Θες ή δε θες να σου λέω;» «Θέλω. Αλλά επί της ουσίας». Ο Pirandello έξυσε το κεφάλι του. Ύστερα έβγαλε τα γυαλιά του και τα καθάρισε. Μετά τα φόρεσε ξανά κι έσκυψε πάνω στον πίνακα. «Δηλαδή θες να πεις πως υπάρχει κάποια ουσία σ’ αυτόν τον πίνακα;» «Πάντα κάτι είναι εκεί. Και κάτι είναι πιο ουσιώδες από κάτι άλλο». «Κι αυτό πώς το ξεχωρίζει ένας αδαής;» «Με προσοχή. Με προσπάθεια. Με το να συγκεντρώσει το μυαλό του στον πίνακα». Τον ένιωσα να προσπαθεί να συγκεντρωθεί. Κρατούσε μέχρι και την ανάσα του. «Μπορείς ν’ αναπνέεις» του είπα, «δε χρειάζεται να σφίγγεσαι». «Τίποτα» είπε ο Pirandello. «Δεν πιάνω τίποτα». «Καλά» είπα βλέποντας την απελπισία του. «Μπορεί να μην έχει ακόμα κάτι να πει». «Δηλαδή δε φταίω εγώ. «Δεν είναι απαραίτητο, μπορεί ο συγκεκριμένος κώδικας να ‘ναι ακατάληπτος. Ή ακόμα και λάθος». «Δηλαδή να μην είναι καλός ο πίνακας;» «Ας πούμε πως μπορεί και να μην πέτυχε» Ο Pirandello ξεφύσησε και έκατσε ξανά στην καρέκλα του. «Χαίρομαι» είπε. «Ανακουφίστηκα». «Εγώ πάλι καθόλου» είπα. Και συνέχισα να δουλεύω.

Η "πρώτη" μέρα κι ο pirandello.

«Για πού το ‘βαλες;» «Δε σου είπα ότι πιάνω δουλειά;» «Μου το ‘πες. Αλλά δεν περίμενα πως θα το έκανες εδώ και τώρα». «Όσο κάθομαι εδώ δε βγαίνει τίποτα. Και θέλω να τη βγάλω αυτή τη δουλειά… όσο είναι καιρός». «Τι εννοείς;» «Όλα παίζονται. Μπορεί να μπουκάρουν οι Τούρκοι, μπορεί να κάνουν ανακεφαλαίωση οι τράπεζες, μπορεί να πέσει ο ουρανός να μας πλακώσει, δεν ξέρεις τι γίνεται». «Ό,τι είναι να γίνει θα γίνει». «Αυτό λέω κι εγώ. Και εγώ τώρα πρέπει να κάνω αυτό. Μετά βλέπουμε». «Δε θα πάρεις χρώματα; Μ’ άδεια χέρια θα πας;» «Θα πάρω αυτά που χρειάζομαι». «Ένα κοπίδι. Ένα μέτρο και μια σπάτουλα. Αυτά;» «Αυτά. Για αρχή». «Εγώ πάντως προσφέρθηκα». «Το ξέρω, σ’ ευχαριστώ. Αλλά καλύτερα να πάω μόνος μου, δε θέλω παρέα». «Θα κατεβάσεις και τα σακάκια;» «Μπορεί. Πρέπει να βρω πρώτα ένα κλειδί». «Γαλλικό;» «Κανονικό, η πόρτα του εργαστηρίου είναι κλειδωμένη και έχασα το κλειδί». «Και πώς θα μπεις;» «Αν χρειαστεί θα φέρω κλειδαρά». «Θα διαρρήξεις δηλαδή το σπίτι σου;» «Έχω κλειδιά του σπιτιού, του εργαστηρίου δεν έχω. Είχα βλέπεις έμπνευση». «Θα έρθει κι ο φίλος σου; Αυτός που μου είπες πως θα σε βοηθήσει;» «Άλλη μέρα. Σήμερα θα πάω μόνος μου». «Είμαι πολύ περίεργος αν θα βγει τίποτα απ’ όλο αυτό». «Κι εγώ». «Δεν έχεις αγωνία;» «Κάποια αγωνία έχω. Αλλά άμα είμαι εκεί το ξεχνάω». «Θα κάνεις και τελάρα;» «Δεν ξέρω τι ακριβώς θα κάνω, ό,τι προκύψει». «Δεν είπες πως ενδιαφέρεται κάποια κοπέλα για το σπίτι;» «Αυτό είναι ανεξάρτητο». «Δε θα της πεις να το δει;» «Θα της πω. Όταν έρθει η ώρα». «Ναι… αλλά…» «Θα της πω. Σύντομα». «Κι αν το θέλει; Αν το αγοράσει;» «Αυτά παίρνουν χρόνο έτσι κι αλλιώς. Και άσε να το δει πρώτα, ύστερα το συζητάμε». «Φεύγεις;» «Ήρθε το αυτοκίνητο». «Καφέ πήρες; Τσιγάρα;» «Πήρα απ’ όλα. Έφυγα». «Αν θες τίποτα τηλεφώνησε». «Εντάξει. Αν χρειαστώ κάτι. Γεια». «Γεια. Εγώ εδώ θα ‘μαι…». «Ξέρω. Αν σε θέλω θα σου πω, γεια». «Πάντως εγώ θα καθόμουν ήσυχα - ήσυχα…».

Οι "βλακείες" του pirandello

«Πολλά δεν αντιμετωπίζονται, η βλακεία για παράδειγμα». «Ναι, σε ακούω» είπα, «συνέχισε». «Ε, αυτό». «Εντάξει, δεν το λες και σημαντικό» είπα. «Κακώς, είναι πρωτεύον». «Η βλακεία;» «Η βλακεία. Είναι σαν συντριπτικό κάταγμα, μπορεί να σε διαλύσει». «Μπορείς να την αγνοήσεις». «Θεωρητικά. Στην πράξη είναι αλλιώς». «Μιλάμε αόριστα και δε σε πιάνω». «Δε θέλω να γίνω συγκεκριμένος. Άλλωστε δεν είναι παρά μια γενική άποψη, μπορείς να την προσαρμόσεις όπου θες». «Δηλαδή γενικολογείς». «Μη μ’ εκνευρίζεις, καταλαβαίνεις πολύ καλά τι θέλω να πω, απλώς θέλω να παραμείνω ευγενής». «Ευγένεια θα ήταν αν το παράκαμπτες». «Ανοχή λέγεται αυτό, δεν είμαι υποχρεωμένος να την ανέχομαι». «Ναι, αλλά κι αυτός δεν είναι τρόπος». «Όταν σου συμβεί εσένα να ενεργήσεις εσύ όπως θες». «Είσαι εκνευρισμένος και την πληρώνω εγώ». «Δεν ήμουν εκνευρισμένος, εσύ με εκνεύρισες». «Κοίτα, αν θες να πεις κάτι πες το, εγώ δε σου φταίω». «Φταις γιατί κάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις». «Καταλαβαίνω αλλά διαφωνώ με τον τρόπο». «Δε θέλω να επεκταθώ». «Αν δε θέλεις να επεκταθείς γιατί μου τα υπαγορεύεις όλα αυτά;» «Γιατί έχω κι εγώ αδυναμίες σαν άνθρωπος, σε κάποιον πρέπει κι εγώ να τα πω». «Εντάξει, λέγε εσύ κι εγώ γράφω, δε χρειάζεται να πληρώνω τη νύφη». «Ποιος μίλησε για νύφη;» «Λόγου χάρη». «Παραποιείς αυτά που λέω». «Εγώ; Γιατί δε λες ότι δεν ξέρεις πώς να το αντιμετωπίσεις;» «Προσπαθώ. Αλλά είναι πάνω απ’ τις δυνατότητές μου». «Τόση ώρα χαμένη για μια βλακεία». «Αυτό εννοώ. Γι’ αυτό εκνευρίζομαι, γιατί αισθάνομαι πως χάνω τον χρόνο μου». «Δεν το αισθάνεσαι, τον χάνεις». «Ακριβώς». «Θες να πάμε μια βόλτα;» «Όχι, μου ‘ρχεται και μου ξανάρχεται αυτή η βλακεία και μου ανάβουν τα λαμπάκια». «Αν πάμε μια βόλτα θα σου περάσει». «Δε θέλω να πάω βόλτα, θέλω να λύσω αυτό το ζήτημα». «Ναι, αλλά έτσι δεν το λύνεις, το διαιωνίζεις». «Σωστά. Μερικές φορές λες σωστά πράγματα». «Ξέρεις, η βλακεία μπορεί να είναι διαφορετικό μήκος κύματος, άλλη συχνότητα». «Δεν είναι μήκος κύματος, είναι παράσιτα». «Δεν είμαι ειδικός αλλά και τα παράσιτα πρέπει να είναι συχνότητα». «Ξέρεις, καλύτερα να σταματήσουμε εδώ την κουβέντα γιατί αν συνεχίσουμε θα πέσουμε στη λούμπα και θα λέμε βλακείες». «Συμφωνώ. Αλλά δε θα ήμασταν και εκτός θέματος». «Βλακείες».